#35📅 MPSC Group B Mains 2021 - Paper 1 (भाषा)(2021) +1 गुण

सप्तमी या विभक्तीचा अर्थ काय ?

सप्तमी या विभक्तीचा अर्थ काय ?
पर्याय (Options):
a
स्वामित्व संबंध
स्वामित्व संबंध
b
अपादान
अपादान
c
अधिकरण
अधिकरण
✓ योग्य उत्तर
d
करणकारक
करणकारक
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अधिकरण) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रस्तुत प्रश्नामध्ये मराठी व्याकरणातील अत्यंत महत्त्वपूर्ण अशा 'विभक्ती व त्यांचे कारकार्थ' या संकल्पनेवर आधारित विचारणा करण्यात आली आहे. मराठी भाषेचा सखोल आणि व्याकरणिक दृष्टिकोनातून अभ्यास करताना अशा प्रकारच्या प्रश्नांचे महत्त्व अनन्यसाधारण असते. स्पर्धा परीक्षांमध्ये उमेदवारांचे भाषेवरील प्रभुत्व तपासण्यासाठी आयोगाकडून अशा विशिष्ट नियमांवर नेहमीच भर दिला जातो.
• या प्रश्नाचे अधिकृत उत्तर हे व्याकरणिक नियमांच्या निकषांवर पूर्णपणे खरे उतरते. दिलेल्या वाक्याचा किंवा शब्दाचा योग्य संदर्भ लक्षात घेतल्यास हे उत्तर अचूक का आहे, हे सहज समजते. सप्तमी विभक्तीचे कारकार्थ 'अधिकरण' (स्थळ किंवा वेळ) असे असते.
• MPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांमध्ये बऱ्याचदा साधे वाटणारे प्रश्नही विद्यार्थ्यांची दिशाभूल करू शकतात. त्यामुळे प्रत्येक पर्यायाचा अत्यंत बारकाईने विचार करणे आवश्यक असते. चुकीच्या पर्यायांकडे आकर्षित न होता योग्य नियमांचे स्मरण करूनच उत्तरापर्यंत पोहोचणे महत्त्वाचे ठरते.
• या प्रश्नातील इतर पर्याय व्याकरणाच्या नियमानुसार चुकीचे ठरतात. त्या पर्यायांचा मूळ संकल्पनेशी थेट संबंध जुळत नाही. अपादान (पंचमी), करणकारक (तृतीया) आणि स्वामित्व (षष्ठी) हे इतर विभक्तींचे अर्थ आहेत. स्पर्धा परीक्षेत एलिमिनेशन मेथड वापरूनही अचूक उत्तरापर्यंत पोहोचता येते. भविष्यातील परीक्षांच्या दृष्टिकोनातून उमेदवारांनी अशा प्रकारच्या प्रश्नांचा जास्तीत जास्त सराव करणे अत्यंत फायद्याचे ठरेल.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: सप्तमी विभक्तीचा मुख्य कारकार्थ 'अधिकरण' (क्रियेचे ठिकाण किंवा काळ) हा आहे.

The correct answer is Option C (अधिकरण).

Key Points:
• प्रस्तुत प्रश्नामध्ये मराठी व्याकरणातील अत्यंत महत्त्वपूर्ण अशा 'विभक्ती व त्यांचे कारकार्थ' या संकल्पनेवर आधारित विचारणा करण्यात आली आहे. मराठी भाषेचा सखोल आणि व्याकरणिक दृष्टिकोनातून अभ्यास करताना अशा प्रकारच्या प्रश्नांचे महत्त्व अनन्यसाधारण असते. स्पर्धा परीक्षांमध्ये उमेदवारांचे भाषेवरील प्रभुत्व तपासण्यासाठी आयोगाकडून अशा विशिष्ट नियमांवर नेहमीच भर दिला जातो.
• या प्रश्नाचे अधिकृत उत्तर हे व्याकरणिक नियमांच्या निकषांवर पूर्णपणे खरे उतरते. दिलेल्या वाक्याचा किंवा शब्दाचा योग्य संदर्भ लक्षात घेतल्यास हे उत्तर अचूक का आहे, हे सहज समजते. सप्तमी विभक्तीचे कारकार्थ 'अधिकरण' (स्थळ किंवा वेळ) असे असते.
• MPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांमध्ये बऱ्याचदा साधे वाटणारे प्रश्नही विद्यार्थ्यांची दिशाभूल करू शकतात. त्यामुळे प्रत्येक पर्यायाचा अत्यंत बारकाईने विचार करणे आवश्यक असते. चुकीच्या पर्यायांकडे आकर्षित न होता योग्य नियमांचे स्मरण करूनच उत्तरापर्यंत पोहोचणे महत्त्वाचे ठरते.
• या प्रश्नातील इतर पर्याय व्याकरणाच्या नियमानुसार चुकीचे ठरतात. त्या पर्यायांचा मूळ संकल्पनेशी थेट संबंध जुळत नाही. अपादान (पंचमी), करणकारक (तृतीया) आणि स्वामित्व (षष्ठी) हे इतर विभक्तींचे अर्थ आहेत. स्पर्धा परीक्षेत एलिमिनेशन मेथड वापरूनही अचूक उत्तरापर्यंत पोहोचता येते. भविष्यातील परीक्षांच्या दृष्टिकोनातून उमेदवारांनी अशा प्रकारच्या प्रश्नांचा जास्तीत जास्त सराव करणे अत्यंत फायद्याचे ठरेल.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

लिंग विचार व वचन विचार: नियम, अपवाद, नित्य नामे व सामासिक शब्दांचे लिंग

मराठीत ३ लिंगे (पुल्लिंग, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग) आणि २ वचने (एकवचन, अनेकवचन) आहेत. मराठीतील लिंगव्यवस्था ही केवळ काल्पन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

सामान्यरूप (Inflection): विभक्ती प्रत्यय व शब्दयोगी अव्यये जोडताना होणारे बदल

नामाला किंवा सर्वनामाला विभक्तीचा प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय जोडताना त्याच्या मूळ रूपात जो आवश्यक बदल होतो, त्याला 'सा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

विभक्ती विचार: ८ विभक्त्या, प्रत्यय, ६ मुख्य कारकार्थ व उपकारकार्थ

नामांचा किंवा सर्वनामांचा वाक्यातील क्रियापदाशी किंवा इतर शब्दांशी असणारा संबंध ज्या विकारांनी दाखवला जातो, त्या विकारां...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2021 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔