पीडा हा शब्द ________ आहे.
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (तत्सम) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संस्कृतमधून मराठीत जसेच्या तसे, म्हणजेच कोणताही बदल न होता आलेले शब्द 'तत्सम शब्द' म्हणून ओळखले जातात.
• 'पीडा' हा शब्द मूळ संस्कृत शब्द असून तो मराठी भाषेत मूळ रूपातच वापरला जातो. त्यामुळे तो तत्सम शब्द आहे.
• तद्भव: संस्कृत शब्दांच्या रूपात बदल होऊन मराठीत आलेल्या शब्दांना तद्भव म्हणतात (उदा. कर्ण → कान, दुग्ध → दूध).
• देशी: मूळ महाराष्ट्रातील बोलीभाषेतील शब्द जे संस्कृतमधून आलेले नाहीत (उदा. धोंडा, चिमणी, डोळा).
• साधित: सिद्ध शब्दांना उपसर्ग किंवा प्रत्यय लागून तयार होणारे शब्द साधित शब्द ठरतात.
• महत्त्वाची टीप: संस्कृतमधून मराठीत कोणताही बदल न होता मूळ रूपात आलेल्या शब्दांना तत्सम शब्द म्हणतात (उदा. पीडा, राजा, कन्या).
The correct answer is Option A (तत्सम).
Key Points:
• Sanskrit words borrowed into Marathi without any phonetic or morphological alteration are known as 'Tatsam' (तत्सम) words.
• The word 'पीडा' (meaning pain, affliction, or distress) is borrowed directly from Sanskrit into Marathi in its original, unmodified form. Therefore, it is a Tatsam (तत्सम) word.
• तद्भव (Tadbhav): Words derived from Sanskrit that undergo phonological change upon entering Marathi (e.g., कर्ण → कान, पर्ण → पान).
• देशी (Deshi): Indigenous words native to Maharashtra's local dialects that are neither borrowed nor derived from Sanskrit (e.g., धोंडा, झाड, डोळा).
• साधित (Derived): Words formed by adding prefixes or suffixes to basic roots (सिद्ध शब्द).
• Key Takeaway: Tatsam words are exact Sanskrit borrowings retained in Marathi without phonetic modification (e.g., पीडा, राजा, भूगोल).
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'शब्दसिद्धी: सिद्ध शब्द (तत्सम, तद्भव, देशी, परभाषीय) व साधित शब्द (उपसर्ग, प्रत्यय, अभ्यस्त)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
सिद्ध शब्द: तत्सम, तद्भव, देशी आणि परभाषीय शब्द (पोर्तुगीज, अरबी, फारसी, कानडी)
भाषेमध्ये शब्द कसा बनतो याला 'शब्दसिद्धी' म्हणतात. मूळच्या शब्दाला 'सिद्ध शब्द' म्हणतात. सिद्ध शब्दांचे ४ मुख्य प्रकार प...
साधित शब्द: उपसर्गघटित, प्रत्ययघटित, सामासिक आणि अभ्यस्त शब्द
मूळ सिद्ध शब्दाला उपसर्ग किंवा प्रत्यय लागून तयार होणाऱ्या शब्दांना 'साधित शब्द' म्हणतात. साधित शब्दांचे प्रकार: १. उपसर...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2024 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔घरगुती उपभोगाला चालना देण्यासाठी प्राप्तिकरात घट करणे हे _______ याचे उदाहरण आहे.
महाराष्ट्र मानवी विकास अहवाल 2012 अनुसार मानवी विकासाच्या खालीलपैकी कोणत्या निर्देशांकांमध्ये जिल्ह्यांतर्गत राज्यभर असमानता कायम आहे?
(a) उत्पन्न (b) अर्भक जीवन शक्यता (c) एकूण साक्षरता (d) स्थूल पटनोंदणी प्रमाण
लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांताच्या दुसऱ्या टप्प्यात मृत्यू दर कमी आणि _______ दिसून येतो.
व्यापार चक्रातील आकुंचन या कालावधीत अर्थव्यवस्थेत खालीलपैकी कोणते बदल होतात?
(a) वस्तू व सेवांच्या किंमतीत वाढ
(b) वास्तविक GDP मधील घट
(c) रोजगारात घट
(d) गुंतवणुकीत घट
शाश्वत विकास उद्दिष्टे (SDG) भारत निर्देशांक 2023-24 संदर्भात पुढील विधाने विचारात घ्या :
(a) या निर्देशांकाद्वारे सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांची शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) संदर्भातील प्रगती 113 निर्देशांकांच्या आधारे मोजली जाते, जी राष्ट्रीय निर्देशक ढाचा (NIF) शी सुसंगत आहे.
(b) प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशासाठी सर्व 17 शाश्वत विकास उद्दिष्टांवर (SDGs) उद्दिष्टनिहाय गुण गणना केली जाते.
(c) एखाद्या राज्य किंवा केंद्रशासित प्रदेशाचा एकत्रित गुण क्रमांक (composite score) हा निर्देशांकात समाविष्ट असलेल्या SDGs वरील उद्दिष्टनिहाय गुणांचे एकत्रीकरण करून निश्चित केला जातो.
(d) या निर्देशांकात 0 गुण मिळणे म्हणजे त्या राज्याने किंवा केंद्रशासित प्रदेशाने मूल्यमापनातील SDG उद्दिष्टे पूर्णपणे साध्य केली आहेत असे दर्शविते.
सहकारी विकास निधी (CDF) बद्दल योग्य विधान/ने कोणती आहेत?
(a) त्याची स्थापना नाबार्डने केली आहे.
(b) त्याची स्थापना 1993 मध्ये केली गेली.
(c) सहकारी पतसंस्थांचे मजबुतीकरण हे या योजनेचे एक उद्दिष्ट आहे.