खालीलपैकी कोणत्या रेणुंनमध्ये डायपोल दाखवता येतो ?
BeF₂, BF₃, CF₄ आणि NF₃
खालीलपैकी कोणत्या रेणुंनमध्ये डायपोल दाखवता येतो ?
BeF₂, BF₃, CF₄ आणि NF₃
Of the following molecules which would exhibit a dipole moment?
BeF₂, BF₃, CF₄ and NF₃
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (NF₃) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जेव्हा एखाद्या रेणूमध्ये ध्रुवीय बंधांचे सदिश (Vector sum) सममितीमुळे शून्य होत नाही, तेव्हा त्या रेणूला निव्वळ 'द्विध्रुव आघूर्ण' (Dipole moment, μ ≠ 0) प्राप्त होतो.
• BeF_2: रेषीय रचना (Linear, १८०°). दोन समान व परस्परविरुद्ध दिशांचे बंध एकमेकांना निष्प्रभ करतात μ = ०.
• BF_3: समतल त्रिकोणी रचना (Trigonal planar, १२०°). तिन्ही बंध एकमेकांना निष्प्रभ करतात μ = ०.
• CF_4: समचतुष्कोणीय रचना (Tetrahedral, १०९.५°). चारही बंध एकमेकांना निष्प्रभ करतात μ = ०.
• NF_3: त्रिकोणी पिरॅमिडल रचना (Trigonal pyramidal). नायट्रोजनवर एक एकाकी इलेक्ट्रॉन जोडी (lone pair) असल्याने ही रचना असममित असते, ज्यामुळे बंधांचे द्विध्रुव पूर्णपणे रद्द होत नाहीत आणि याला निव्वळ डायपोल मोमेंट प्राप्त होतो.
• म्हणून केवळ NF_3 हा रेणू डायपोल दाखवतो (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: BeF₂, BF₃ आणि CF₄ सममितीय असल्याने त्यांचा डायपोल शून्य असतो, तर पिरॅमिडल रचनेमुळे केवळ NF₃ मध्ये डायपोल मोमेंट आढळतो.
The correct answer is Option D (NF₃).
Key Points:
• A molecule exhibits a net dipole moment (μ ≠ 0) only if its individual bond dipoles do not cancel each other out due to geometrical symmetry.
• BeF_2: Linear geometry (180°, sp hybridization). The two equal and opposite Be-F bond dipoles cancel out completely μ = 0.
• BF_3: Trigonal planar geometry (120°, sp^2 hybridization). Symmetrical vector cancellation μ = 0.
• CF_4: Regular tetrahedral geometry (109.5°, sp^3 hybridization). All four identical C-F bond dipoles cancel each other μ = 0.
• NF_3: Trigonal pyramidal geometry (sp^3 hybridization with one lone pair on nitrogen). Because of the asymmetric pyramidal geometry, the bond dipoles and lone-pair dipole do not cancel, giving a net dipole moment (μ ≈ 0.23 D).
• Therefore, only NF_3 exhibits a dipole moment (Option 4).
• Key Takeaway: NF₃ has a trigonal pyramidal shape with an unshared pair of electrons, giving it a net dipole moment, unlike symmetric BeF₂, BF₃, and CF₄.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: अणू रचना, मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण व रासायनिक बंध (Atomic Structure & Periodic Table)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure)
द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure) या घटकामध्ये द्रव्याचे व...
मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table)
मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table) या घटकामध्ये...
रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions)
रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions) या घटकामध्ये सहसंयुज बं...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणते संयुग "अॅन्टीनॉक" म्हणून वापरतात ? (a) आयर्न...
हाइड्रोजनचा अणु स्पष्ट करण्यासाठी भोर ने निवडलेल्या प्रतिकृत...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2019 - Paper 2 (लिपिक-टंकलेखक / Clerk) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?