📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2022 PaperGoogle वर फॉलो करा

अणूभट्ट्या हे किरणोत्सर्गाचे महत्वपूर्ण स्रोत आहेत, विशेषत :

Nuclear reactors are significant sources of radiation, especially:
पर्याय (Options):
a
एक्स रे किरणोत्सर्ग
X-ray radiation
b
पॉझीट्रॉन किरणोत्सर्ग
Positron radiation
c
अल्फा- किरणोत्सर्ग
a-radiation
d
न्युट्रॉन किरणोत्सर्ग
Neutron radiation
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (न्युट्रॉन किरणोत्सर्ग) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अणुभट्टीच्या गाभ्यातील भौतिक प्रक्रिया आणि किरणोत्सर्ग:
• विखंडन साखळी प्रक्रिया: अणुभट्टीमध्ये युरेनियमच्या विखंडनासाठी आणि साखळी प्रक्रिया चालू ठेवण्यासाठी कोट्यवधी न्यूट्रॉन्स सतत तयार होतात (²³⁵U + न्यूट्रॉन → विखंडन उत्पादने + २-३ न्यूट्रॉन्स).
• किरणोत्सर्ग प्रकार: अणुभट्ट्या हे गॅमा किरणांसोबतच न्यूट्रॉन किरणोत्सर्गाचे (Neutron Radiation) सर्वात शक्तिशाली आणि महत्त्वपूर्ण स्रोत आहेत.
• न्यूट्रॉन्स हे प्रभाररहित आणि अतिशय भेदक असल्याने ते रोखण्यासाठी जड पाणी, बोरॉन आणि जाड काँक्रीटचे जैविक संरक्षक कवच (Shielding) वापरावे लागते.
• अचूक पर्याय: (४) न्युट्रॉन किरणोत्सर्ग.
• महत्त्वाची टीप: अणुभट्ट्या या तीव्र न्यूट्रॉन किरणोत्सर्गाचा (Neutron Radiation) प्राथमिक आणि महत्त्वपूर्ण स्रोत असतात.

The correct answer is Option D (Neutron radiation).

Key Points:
• Operational physics inside a nuclear fission reactor core:
• Continuous Fission Mechanism: In an operating reactor, fission reactions are triggered and sustained continuously by neutrons: ²³⁵₉₂U + ¹₀n → Fission Fragments + 2 to 3 ¹₀n + 200 MeV Energy.
• Radiation Field: The operating reactor core generates massive fluxes of free prompt and delayed neutrons (Neutron radiation) alongside gamma rays.
• Penetrating Power: Uncharged, highly penetrating neutron radiation induces secondary radioactivity in surrounding structural components through neutron activation, necessitating specialized biological shielding (heavy water, graphite, borated steel, thick concrete).
• Nuclear reactors are the pre-eminent artificial sources of Neutron radiation (Option 4).
• Key Takeaway: Operating nuclear reactors produce an intense flux of prompt and delayed neutron radiation alongside gamma rays.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: अणू रचना, मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण व रासायनिक बंध (Atomic Structure & Periodic Table)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure)

द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure) या घटकामध्ये द्रव्याचे व...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table)

मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table) या घटकामध्ये...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions)

रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions) या घटकामध्ये सहसंयुज बं...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔