मृदा आणि पाणी संवर्धनाचे हे यांत्रिक उपाय आहेत :
(a) ढाळीचे बांध
(b) समपातळीत लागवड
(c) मजगीकरण
(d) समपातळीतील बांध
पर्यायी उत्तरे :
मृदा आणि पाणी संवर्धनाचे हे यांत्रिक उपाय आहेत :
(a) ढाळीचे बांध
(b) समपातळीत लागवड
(c) मजगीकरण
(d) समपातळीतील बांध
पर्यायी उत्तरे :
Mechanical Measures of soil and water conservation are:
(a) Graded bunds
(b) Contour cultivation
(c) Bench terracing
(d) Contour bunding
Answer Options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((d), (c) आणि (a) फक्त) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मृदा आणि जलसंधारणाचे उपाय - कृषीविषयक विरुद्ध यांत्रिक उपाय:
• यांत्रिक / अभियांत्रिकी उपाय (Mechanical Measures):
• (a) ढाळीचे बांध (Graded bunds): जास्त पावसाच्या प्रदेशात पाणी सुरक्षित बाहेर काढण्यासाठी उतारावर बांधलेले बांध.
• (c) मजगीकरण (Bench terracing): तीव्र उताराच्या डोंगराळ भागात पायऱ्यांच्या स्वरूपात शेते तयार करणे.
• (d) समपातळीतील बांध (Contour bunding): कमी पावसाच्या भागात समपातळी रेषेत मातीचे बांध घालून पाणी अडवणे.
• कृषीविषयक उपाय (Agronomic Measures):
• (b) समपातळीत लागवड (Contour cultivation): समपातळीत नांगरणी व पेरणी करणे हा मशागतीचा (जैविक) उपाय आहे, यांत्रिक नाही.
• म्हणून (d), (c) आणि (a) हे मृदा संवर्धनाचे यांत्रिक उपाय आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: समपातळी बांध, ढाळीचे बांध आणि मजगीकरण हे यांत्रिक उपाय आहेत, तर समपातळी लागवड हा मशागतीचा उपाय आहे.
The correct answer is Option C ((d), (c) and (a) only).
Key Points:
• Soil and Water Conservation: Agronomic vs. Mechanical Measures:
• Mechanical / Engineering Measures (यांत्रिक / अभियांत्रिकी उपाय):
• (a) Graded Bunds (ढाळीचे बांध): Engineered earthen embankments constructed across slopes to safely convey excess runoff in high rainfall tracts.
• (c) Bench Terracing (मजगीकरण): Transforming steep hill slopes (16–33% slope) into a series of level bench-like step platforms.
• (d) Contour Bunding (समपातळीतील बांध): Constructing narrow earthen ridges along contours on mild slopes (<6%) to intercept runoff and enhance water retention.
• Agronomic Measures (कृषीविषयक उपाय):
• (b) Contour Cultivation (समपातळीत लागवड): Performing plowing, planting, and harrowing along contour lines (biological/cultural practice, not an engineered earthwork structure).
• Therefore, the purely mechanical measures are (a), (c), and (d) (Option 3).
• Key Takeaway: Contour bunds, graded bunds, and bench terracing are mechanical engineering measures, whereas contour cultivation is an agronomic practice.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची मृदा, नैसर्गिक वनस्पती व वने' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
मृदशास्त्राची एक शाखा जी विशेषकरुन मृदा, तिचे मूळ, वर्गीकरण...
________ आर्थिक/फायदेशीर पीक उत्पादनावर दिलेल्या पाण्याचा अन...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2020 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
