#63📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper(2022) +1 गुण

जोड्या लावा.
स्थान/स्थिती:
(a) दोन नद्याच्या संगमावर विकसित वस्त्या
(b) नदीच्या सर्पाकार वळणावर विकसित वस्त्या
(c) नदीच्या तीरावर विकसित वस्त्या
(d) सरोवराच्या लगत विकसित वस्त्या
वस्ती प्रारूप:
(i) रेषाकृती
(ii) त्रिकोणाकृती
(iii) अर्धवर्तुळाकार
(iv) वर्तुळाकार

Match the following.
Situation:
(a) Settlements developed at confluence of two rivers
(b) Settlements developed along meanders
(c) Settlements developed along river banks
(d) Settlements developed around the lake
Settlement Pattern:
(i) Linear
(ii) Triangular
(iii) Semi-circular
(iv) Circular

पर्याय (Options):
a
(a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)
(a)-(i), (b)-(ii), (c)-(iii), (d)-(iv)
b
(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)
(a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)
✓ योग्य उत्तर
c
(a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iii), (d)-(iv)
(a)-(ii), (b)-(i), (c)-(iii), (d)-(iv)
d
(a)-(iv), (b)-(i), (c)-(iii), (d)-(ii)
(a)-(iv), (b)-(i), (c)-(iii), (d)-(ii)
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) ((a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मानवी वस्ती प्रारूपे व त्यांची भौगोलिक परिस्थिती:
• (a) दोन नद्यांच्या संगमावरील वस्त्या: संगमावर दोन बाजूंच्या पाण्यामुळे वस्तीचा विस्तार त्रिकोणी भूभागावर होतो, ज्यामुळे 'त्रिकोणाकृती' प्रारूप बनते -> जोडी (ii).
• (b) नदीच्या सर्पाकार वळणावरील वस्त्या: नदीच्या वळणाच्या वक्राकार भागाभोवती वस्ती पसरल्याने 'अर्धवर्तुळाकार' प्रारूप विकसित होते -> जोडी (iii).
• (c) नदीच्या तीरावर/किनाऱ्यावर विकसित वस्त्या: नदीकाठाने सरळ रेषेत घरे बांधल्याने 'रेषाकृती' (Linear) वस्ती बनते -> जोडी (i).
• (d) सरोवराच्या/तळ्याच्या लगत विकसित वस्त्या: मध्यवर्ती तलाव किंवा सरोवराभोवती सर्व बाजूंनी वस्ती वाढून 'वर्तुळाकार' प्रारूप तयार होते -> जोडी (iv).
• त्यामुळे अचूक जोडी: (२) (a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv).
• महत्त्वाची टीप: नदी संगम (त्रिकोणाकृती), सर्पाकार वळण (अर्धवर्तुळाकार), नदीतीर (रेषाकृती) आणि सरोवर (वर्तुळाकार वस्ती).

The correct answer is Option B ((a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv)).

Key Points:
• Rural Settlement Patterns and Geographic Sites:
• (a) River Confluence: Settlements at the junction/confluence of two converging rivers are restricted by water boundaries on two sides, expanding outward to form a Triangular pattern -> matches (ii).
• (b) River Meanders: Settlements growing on the outer/inner curved bends and loops of meandering rivers naturally adopt a Semi-circular (crescent/ox-bow) pattern -> matches (iii).
• (c) River Banks / Levees / Roads: Houses built parallel along straight river banks, canals, or transport arteries form a Linear (ribbon) pattern -> matches (i).
• (d) Around Lakes / Ponds / Tanks: Settlements surrounding a central freshwater waterbody grow radially outward in a Circular pattern -> matches (iv).
• Correct Match Sequence: (a)-(ii), (b)-(iii), (c)-(i), (d)-(iv).
• Key Takeaway: Confluence forms triangular, meanders form semi-circular, river banks form linear, and lakes form circular settlement patterns.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जनगणना २०११: महाराष्ट्र व भारत तुलनात्मक सांख्यिकी व विश्लेषण' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔