'माझ्याने हे काम होणार नाही' हे वाक्य खालीलपैकी कोणत्या प्रयोगाचे उदाहरण आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (शक्य कर्मणी प्रयोग) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• संकल्पना: जेव्हा वाक्यातील कर्मणी प्रयोगात कर्त्याच्या अंगी ती क्रिया करण्याची शक्यता किंवा सामर्थ्य दर्शविलेले असते, त्याला 'शक्य कर्मणी प्रयोग' म्हणतात.
• शक्य कर्मणी प्रयोगाची लक्षणे:
• 1. वाक्यातील कर्त्याला 'आने', 'कडून', 'च्याने' यांपैकी एखादा प्रत्यय जोडलेला असतो (उदा. माझ्याने, तिच्याने).
• 2. क्रियापदावरून क्रिया करण्याची शक्यता किंवा अशक्यता व्यक्त होते (उदा. करवते, होणार नाही).
• विश्लेषण: 'माझ्याने हे काम होणार नाही' या वाक्यात 'माझ्याने' हा कर्ता असून त्याला 'च्याने' प्रत्यय लागला आहे आणि 'होणार नाही' यावरून क्रिया करण्याचे असमर्थत्व (अशक्यता) व्यक्त होते. त्यामुळे हा 'शक्य कर्मणी प्रयोग' आहे.
• निष्कर्ष: अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार योग्य उत्तर पर्याय ४ आहे.
• महत्त्वाची टीप: लक्षात ठेवा: कर्त्याला 'च्याने' प्रत्यय असून क्रिया करण्याची शक्यता/अशक्यता दर्शविल्यास 'शक्य कर्मणी प्रयोग' होतो.
The correct answer is Option D (शक्य कर्मणी प्रयोग).
Key Points:
• संकल्पना: जेव्हा वाक्यातील कर्मणी प्रयोगात कर्त्याच्या अंगी ती क्रिया करण्याची शक्यता किंवा सामर्थ्य दर्शविलेले असते, त्याला 'शक्य कर्मणी प्रयोग' म्हणतात.
• शक्य कर्मणी प्रयोगाची लक्षणे:
• 1. वाक्यातील कर्त्याला 'आने', 'कडून', 'च्याने' यांपैकी एखादा प्रत्यय जोडलेला असतो (उदा. माझ्याने, तिच्याने).
• 2. क्रियापदावरून क्रिया करण्याची शक्यता किंवा अशक्यता व्यक्त होते (उदा. करवते, होणार नाही).
• विश्लेषण: 'माझ्याने हे काम होणार नाही' या वाक्यात 'माझ्याने' हा कर्ता असून त्याला 'च्याने' प्रत्यय लागला आहे आणि 'होणार नाही' यावरून क्रिया करण्याचे असमर्थत्व (अशक्यता) व्यक्त होते. त्यामुळे हा 'शक्य कर्मणी प्रयोग' आहे.
• निष्कर्ष: अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार योग्य उत्तर पर्याय ४ आहे.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'प्रयोग व प्रयोगांचे प्रकार (Voice / Prayog: कर्तरी, कर्मणी, भावे व संकीर्ण प्रयोग)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
कर्तरी प्रयोग: सकर्मक व अकर्मक कर्तरी प्रयोग (लक्षणे, नियम व ओळख)
वाक्यातील कर्ता, कर्म आणि क्रियापद यांच्या परस्पर व्याकरणिक संबंधाला 'प्रयोग' म्हणतात. जेव्हा वाक्यातील क्रियापदाचे रूप...
कर्मणी प्रयोग: ५ उपप्रकार (प्रधानकर्तुक, शक्य, समापन, पुराण व नवीन कर्मणी)
जेव्हा वाक्यातील क्रियापदाचे रूप हे कर्माच्या लिंग व वचनानुसार बदलते, तेव्हा त्या प्रयोगाला 'कर्मणी प्रयोग' (Passive Voi...
भावे प्रयोग व संकीर्ण/मिश्र प्रयोग: लक्षणे, उपप्रकार व संकर प्रयोग
जेव्हा वाक्यातील क्रियापदाचे रूप कर्ता किंवा कर्म या दोघांच्याही लिंग व वचनानुसार बदलत नसून ते नेहमी तृतीयपुरुषी नपुंसकल...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
शत्रूची सैन्ये समोरासमोर तळ ठोकून होती. या वाक्यातील अधोरेखि...
हत् ! किती बेचव आंबा आहे ! या वाक्याचा प्रकार ओळखा.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2024 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :