📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

भारतीय शहरे हवेच्या प्रतवारीनुसार धोकादायक, वाईट, निकृष्ट, बरे व चांगले अशा वर्गवारीत विभागले गेले आहेत.
तर पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
(a) महाराष्ट्रातील कोणतेही शहर धोकादायक वर्गात मोडत नाही.
(b) तुतीकोरिन व कोईंबतूर चांगल्या वर्गात येतात.
पर्यायी उत्तरे :

Indian cities are classified on the basis of air quality index among Dangerous, Bad, Poor, Fair and Good.
Now state which one of the following two statements is correct?
(a) There is no city from Maharashtra in the Dangerous class.
(b) Tuticorin and Coimbatore fall in good class.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
केवळ (a)
Only (a)
b
केवळ (b)
Only (b)
c
दोन्ही
Both
✓ योग्य उत्तर
d
एकही नाही
Neither
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दोन्ही) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• राष्ट्रीय हवा गुणवत्ता निर्देशांक (National AQI) आणि भारतीय शहरे:
• हवेची प्रतवारी वर्गवारी: केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने (CPCB) हवेतील सूक्ष्म धूलिकण व घातक वायूंच्या आधारे शहरांचे वर्गीकरण 'चांगले (Good)', 'बरे/समाधानकारक (Fair)', 'निकृष्ट (Poor)', 'वाईट (Bad)', आणि 'अतिशय वाईट/धोकादायक (Dangerous/Severe)' अशा श्रेणींमध्ये केले.
• महाराष्ट्रातील हवेची स्थिती: विधान (a) बरोबर आहे. उत्तर भारतातील गंगा खोऱ्यातील शहरांच्या (दिल्ली, कानपूर, ग्वाल्हेर) तुलनेत महाराष्ट्रातील प्रमुख शहरे मध्यम किंवा निकृष्ट वर्गात मोडत असली, तरी त्या वेळी 'धोकादायक (Dangerous)' या सर्वोच्च घातक वर्गात महाराष्ट्रातील कोणतेही शहर नव्हते.
• तामिळनाडूतील शहरे: विधान (b) बरोबर आहे. तमिळनाडूतील तुतीकोरिन (थुथुकुडी) आणि कोईंबतूर या शहरांमधील हवेतील प्रदूषकांचे प्रमाण कमी राहिल्यामुळे ती 'चांगल्या' (Good AQI) वर्गात समाविष्ट झाली.
• त्यामुळे (a) आणि (b) ही दोन्ही विधाने योग्य आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: हवेच्या प्रतवारीत महाराष्ट्रातील शहर धोकादायक वर्गात नव्हते, तर तुतीकोरिन व कोईंबतूर चांगल्या हवेच्या वर्गात होते.

The correct answer is Option C (Both).

Key Points:
• National Air Quality Index (AQI) & Urban Air Quality Assessment (CPCB):
• National Air Quality Framework: The Central Pollution Control Board (CPCB) and Ministry of Environment, Forest and Climate Change launched the National Air Quality Index (AQI) to classify urban ambient air quality based on pollutant concentrations (PM10, PM2.5, NO2, SO2, CO, O3, NH3, Pb) into categories: Good (चांगले), Satisfactory/Fair (बरे), Moderate/Poor (निकृष्ट), Poor/Bad (वाईट), Very Poor, and Severe/Dangerous (धोकादायक).
• Maharashtra Air Quality Status: Statement (a) is correct. During baseline evaluations and national rankings, extreme/severe ('Dangerous' AQI > 400) air pollution categories were predominantly concentrated in the northern Indo-Gangetic belt (Delhi, Gwalior, Kanpur, Patna, Raipur); no city in Maharashtra fell under the chronic 'Dangerous / Severe' threshold.
• Southern Coastal/Interior Cities: Statement (b) is correct. Cities in Tamil Nadu like Tuticorin (Thoothukudi) and Coimbatore recorded substantially lower particulate loadings and favorable maritime/geographic dispersion, placing them in the 'Good' (AQI 0–50) category.
• Therefore, Both statements (a) and (b) are correct (Option 3).
• Key Takeaway: No Maharashtra city fell in the Dangerous AQI category, while southern cities like Tuticorin and Coimbatore maintained Good AQI status.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पर्यावरण, परिस्थितीकी व जैवविविधता (Environment, Ecology & Biodiversity)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔