📅MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 PaperGoogle वर फॉलो करा

73 वीं संविधान दुरुस्ती कायदा, 1992 हा पंचायत राजला कोणत्या/कोणते प्रकार/प्रकारे बळकट करतो/ करते ?
a. त्रिस्तरीय प्रणाली प्रदान करून
b. पाच वर्षातून नियमितपणे पंचायत निवडणूका घेऊन
c. अनुसूचित जाती, जमाती व महिलांना आरक्षण देऊन

In which way/s, the 73rd Constitutional Amendment Act, 1992 empowers Panchayat Raj?
a. By providing three-tier system
b. By holding panchayat elections regularly every five yrs.
c. By providing reservation for scheduled castes, tribes and women

पर्याय (Options):
a
फक्त a
Only a
b
फक्त b
Only b
c
a आणि b
a and b
d
a, b आणि c
a, b and c
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (a, b आणि c) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• ७३ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ (भाग ९, कलमे २४३ ते २४३-O):
• महत्त्वाच्या अनिवार्य तरतुदी:
• a. कलम २४३-B: संपूर्ण देशभरात ग्राम, मध्यम (तालुका) व जिल्हा अशा त्रिस्तरीय पंचायती राज व्यवस्थेची निर्मिती [बरोबर].
• b. कलम २४३-E व २४३-K: दर ५ वर्षांनी नियमित निवडणुका घेणे आणि राज्य निवडणूक आयोगाची स्थापना [बरोबर].
• c. कलम २४३-D: अनुसूचित जाती (SC) व अनुसूचित जमाती (ST) यांना लोकसंख्येच्या प्रमाणात आणि महिलांसाठी किमान १/३ (३३%) जागांचे आरक्षण [बरोबर].
• त्यामुळे a, b आणि c या तीनही मार्गांनी पंचायती राज संस्थांचे सक्षमीकरण होते.
• महत्त्वाची टीप: ७३ व्या घटनादुरुस्तीने त्रिस्तरीय रचना (२४३-B), दर ५ वर्षांनी निवडणुका (२४३-E) व महिला/SC/ST आरक्षण (२४३-D) देऊन पंचायतींना बळकट केले.

The correct answer is Option D (a, b and c).

Key Points:
• 73rd Constitutional Amendment Act, 1992 (Part IX, Articles 243 to 243O):
• Key Mandatory Provisions:
• Article 243B: Mandatory establishment of a 3-tier system of Panchayats in every state (Village, Intermediate, and District levels), except states with population below 20 lakhs [Statement a].
• Article 243E & 243K: Fixed 5-year tenure for Panchayats and mandatory regular elections conducted by the independent State Election Commission [Statement b].
• Article 243D: Mandatory reservations for Scheduled Castes (SCs) and Scheduled Tribes (STs) in proportion to their population, and not less than one-third (33%) reservation for women across all tiers and leadership positions [Statement c].
• All statements (a, b, and c) are fundamental pillars strengthening Panchayati Raj.
• Key Takeaway: 73rd Amendment empowers Panchayati Raj via 3-tier structure (Art 243B), mandatory 5-year elections (Art 243E), and SC/ST/Women quotas (Art 243D).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P3 2024 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔