उत्तर भारतातील मैदानी प्रदेशाच्या कोणत्या गाळाच्या मैदानात हिमालयातून वाहात येणाऱ्या लहान नद्या विलुप्त होतात ?
योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (भाबर मैदान) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• उत्तर भारतीय मैदानाची प्राकृतिक रचना व भाबर पट्टा:
• उत्तर भारतीय महामैदानाचे उत्तरेकडून दक्षिणेकडे चार प्राकृतिक पट्ट्यांमध्ये विभाजन होते:
• १. भाबर मैदान (Bhabar): शिवालिक टेकड्यांच्या पायथ्याशी ८ ते १० किमी रुंदीचा हा पट्टा दगड-गोटे आणि भरड गाळाने बनलेला असतो. या खडकांची सच्छिद्रता अत्यंत जास्त असल्याने हिमालयातून वेगाने वाहून येणाऱ्या लहान नद्या व नाले जमिनीत मुरतात व पृष्ठभागावर पूर्णतः 'विलुप्त/अदृश्य' होतात.
• २. तराई (Tarai): भाबरच्या दक्षिणेकडील दलदलीचा पट्टा, जिथे नद्या पुन्हा जमिनीवर प्रकट होतात.
• ३. भांगर (Bhangar): जुन्या गाळाचा उंच प्रदेश.
• ४. खादर (Khadar): नद्यांच्या पुरामुळे दरवर्षी नव्याने निर्माण होणारा अत्यंत सुपीक गाळाचा प्रदेश.
• त्यामुळे नद्या 'भाबर मैदानात' विलुप्त होतात (पर्याय ४).
• महत्त्वाची टीप: शिवालिक पायथ्याशी असलेल्या सच्छिद्र दगड-गोट्यांच्या 'भाबर मैदानात' हिमालयातून येणाऱ्या लहान नद्या विलुप्त होतात.
The correct answer is Option D (Bhabar plain).
Key Points:
• Physiographic Belts of the Great Northern Plains:
• The Great Northern Plains of India are divided from north to south into four distinct geomorphic zones:
• 1. Bhabar: A narrow 8 to 10 km wide strip running parallel to the Shiwalik foothills composed of coarse pebbles, gravels, and unassorted rock debris. Because of exceptionally high rock porosity, small Himalayan streams and rivers sink underground and disappear from the surface in this belt.
• 2. Tarai: An adjacent marshy, damp, forested belt south of Bhabar where underground streams re-emerge to the surface.
• 3. Bhangar: Older, elevated alluvial terraces above flood limits containing calcareous nodules (Kankar).
• 4. Khadar: Newer, highly fertile flood-plain alluvium renewed annually by river floods.
• Key Takeaway: Small Himalayan streams disappear underground in the porous, pebble-rich Bhabar tract along the Shiwalik foothills.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
खालीलपैकी योग्य उत्तर निवडा. (a) डब्ल्यू.एम. डेव्हिस यांनी न...
योग्य जोड्या लावा. राज्य: (a) महाराष्ट्र (b) ओरिसा (c) कर्ना...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?