#8📅 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper(2013) +1 गुण

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी खालील वक्तव्य कशाच्या संदर्भात केले होते ? "स्वातंत्र्य मिळून नुकत्याच जाग्या झालेल्या राज्यसंस्थेला तिच्या जबाबदाऱ्या पार पाडताना त्यांचा क्रम, वेळ, ठिकाण आणि त्यांच्या परिपूर्तीचा मार्ग निश्चित करण्याची मोकळीक दिली नाही तर ती आपल्या जबाबदाऱ्यांच्या ओझ्याखाली दबून जाईल".

In what context has Dr. Babasaheb Ambedkar made the following statement: "A state just awakened from freedom with its many preoccupations might be crushed under the burden unless it was free to decide the order, the time, the place and the mode of fulfilling them".
पर्याय (Options):
a
मूलभूत हक्क
Fundamental Rights
b
सांघिक कार्यकारी मंडळाचे अधिकार
Powers of the Union Executive
c
राज्य धोरणांची निदेशक तत्त्वे
Directive Principles of State Policy
✓ योग्य उत्तर
d
नियोजन आयोग
Planning Commission
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (राज्य धोरणांची निदेशक तत्त्वे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• घटना समितीतील भूमिका: मसुदा समितीचे अध्यक्ष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी राज्य धोरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांना (भाग IV, कलम 36 ते 51) न्यायालयात दाद न मागण्याजोगे (Non-justiciable) ठेवण्याचे समर्थन करताना हे वक्तव्य केले.
• वक्तव्याचा संदर्भ: नुकताच स्वतंत्र झालेल्या भारताकडे मर्यादित आर्थिक संसाधने होती. जर सामाजिक व आर्थिक उद्दिष्टे सक्तीची आणि न्यायप्रविष्ट केली असती, तर नवीन शासन व्यवस्थेवर अवाढव्य ताण निर्माण झाला असता.
• राजकीय उत्तरदायित्व: डॉ. आंबेडकरांच्या मते या तत्त्वांचे उल्लंघन झाल्यास न्यायालयाऐवजी निवडणुकीच्या वेळी जनतेच्या न्यायालयात शासनाला जाब विचारला जाईल.
• इतर पर्यायांचे विश्लेषण: मूलभूत हक्क थेट न्यायप्रविष्ट आहेत, तर नियोजन आयोग ही नंतर 1950 मध्ये स्थापन झालेली घटनाबाह्य संस्था होती.
• महत्त्वाची टीप: मार्गदर्शक तत्त्वे न्यायप्रविष्ट न ठेवण्याचे समर्थन करताना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी हे प्रसिद्ध विधान केले होते.

The correct answer is Option C (Directive Principles of State Policy).

Key Points:
• Constituent Assembly Debates: Dr. B.R. Ambedkar, Chairman of the Drafting Committee, defended making the Directive Principles of State Policy (Part IV, Articles 36-51) non-justiciable in court.
• Philosophical Justification: He asserted that the infant Indian state lacked adequate financial and administrative resources at independence. Making socioeconomic rights immediately justiciable would lead to state collapse through excessive litigation.
• Instrument of Instructions: DPSPs represent moral and political obligations where the executive and legislature remain accountable to the electorate at election time rather than to courts of law.
• Other Options Overview: Fundamental Rights were made directly justiciable (Article 32), while Union Executive powers and Planning Commission are distinct structural areas.
• Key Takeaway: Dr. Ambedkar justified non-justiciability of DPSPs by noting that an infant nation needed flexibility in fulfilling heavy socioeconomic duties.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३ व ॲट्रॉसिटी कायदा १९८९ (Human Rights & SC/ST Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔