संस्कृतमधून मराठीत आलेल्या 'जनमत' या तत्सम शब्दातील 'ज' या वर्णाचा उच्चार कोणत्या स्थानाचा आहे?
संस्कृतमधून मराठीत आलेल्या 'जनमत' या तत्सम शब्दातील 'ज' या वर्णाचा उच्चार कोणत्या स्थानाचा आहे?
In the Sanskrit-derived Tatsama word 'Janmat' (जनमत), what is the phonetic articulation of the consonant 'ज'?
Dental-Alveolar (दंततालव्य)
Palatal (तालव्य)
Dental (दंत्य)
Retroflex (मूर्धन्य)
योग्य उत्तर पर्याय (B) तालव्य आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. मराठी व्याकरणात 'च, छ, ज, झ' या वर्णांचा उच्चार जेव्हा य-युक्त (जिभेचे पाते टाळूला लागून) होतो, तेव्हा त्यास 'तालव्य' उच्चार म्हणतात.
२. संस्कृत तत्सम शब्दांमध्ये (उदा. जल, जन्म, जन, जनमत, ज्ञान) 'ज' चा उच्चार शुद्ध तालव्य स्वरूपात होतो.
३. जेव्हा 'अ' युक्त उच्चार होतो (उदा. जग, जनावर), तेव्हा तो दंततालव्य होतो.
म्हणून 'जनमत' मधील 'ज' चा उच्चार तालव्य आहे.
The correct answer is Option (B) Palatal (तालव्य).
Detailed Explanation:
1. When 'च, छ, ज, झ' are pronounced with a 'y'-like glide with the blade of the tongue against the hard palate, they are Palatal (तालव्य).
2. In Sanskrit Tatsama vocabulary like 'जल', 'जन्म', and 'जनमत', the initial 'ज' retains its standard palatal articulation.
3. In pure vernacular words like 'जग' or 'जत्रा', it is dental-alveolar.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भाषा, लिपी व वर्णविचार (Phonetics & Script)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
मराठी भाषेचा उगम, विकास, देवनागरी लिपी व मोडी लिपी
मराठी भाषेचा उगम आणि विकास हा स्पर्धा परीक्षांच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा घटक आहे. यात इंडो-आर्यन भाषाकुळ, संस्कृत,...
आधुनिक मराठी वर्णमाला (५२ वर्ण): स्वर, स्वरादी, व्यंजने व विशेष संयुक्त व्यंजने
महाराष्ट्र शासनाच्या ६ नोव्हेंबर २००९ च्या अधिकृत शासन निर्णयानुसार मराठी वर्णमालेत एकूण ५२ वर्ण समाविष्ट करण्यात आले आह...
वर्णांची उच्चारस्थाने, प्रयत्न विचार आणि तालव्य विरुद्ध दंततालव्य भेद
वर्ण उच्चारताना जिभेचा मुखातील विविध अवयवांना (कंठ, टाळू, मूर्धा, दात, ओठ) स्पर्श होतो, त्यावरून वर्णांची उच्चारस्थाने ठ...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
नागपूर जिल्ह्यातील राऊळगाव येथील कोणत्या स्फोटक निर्मिती करण...
जर PLANE = 25413 आणि PANEL = 24135 असेल, तर त्याच सांकेतिक न...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 Nagpur Lohmarg Police Bharti Question Paper 2026 इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔10 सेमी त्रिज्येच्या वर्तुळातील 12 सेमी लांबीच्या जीवेचे केंद्रापासून अंतर किती?
‘खेळात खेळकर खेळाडू खेळतो’ या वाक्यात कोणता अलंकार?
भारतीय राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमाने अस्पृश्यता नष्ट केली?
पोलीस आयुक्तालय पद्धत मुख्यतः कोणत्या भागांत लागू केली जाते?
पुढीलपैकी आवृत्तिवाचक विशेषण कोणते?
₹550 दर्शनी किमतीच्या वस्तूवर 18% सूट दिल्यास विक्री किंमत किती?
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :