जर भारतामध्ये माहिती अधिकाराचा इतिहास लक्षात घेतला तर असे आढळते की सदर मोहिम ही ______ यांच्या नेतृत्वा खाली राजस्थान येथे सुरू करण्यात झाली.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अरूणा रॉय) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• भारतातील माहिती अधिकाराच्या चळवळीचा उगम तळागाळातील सामाजिक संघर्षात दडलेला आहे.
• या मोहिमेची सुरुवात राजस्थानच्या ब्यावर येथे १९९० मध्ये मजदूर किसान शक्ती संघटन (MKSS) ने केली.
• या चळवळीचे नेतृत्व ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्त्या अरुणा रॉय, निखिल डे आणि शंकर सिंह यांनी केले.
• त्यांनी सार्वजनिक कामांवरील किमान वेतनाच्या नोंदी आणि ग्रामपंचायतीच्या दप्तरात पारदर्शकता आणण्याची मागणी केली होती.
• या जनआंदोलनाचाच परिपाक म्हणजे २००५ मध्ये संमत झालेला माहिती अधिकार कायदा होय.
• महत्त्वाची टीप: राजस्थानात अरुणा रॉय यांच्या नेतृत्वाखालील MKSS (मजदूर किसान शक्ती संघटन) ची मोहीम माहिती अधिकाराचा पाया ठरली.
The correct answer is Option C (Aruna Roy).
Key Points:
• The genesis of the Right to Information movement in India is deeply rooted in grassroots activism.
• The campaign was spearheaded by the Mazdoor Kisan Shakti Sangathan (MKSS) in 1990 in Beawar, Rajasthan.
• The movement was led by prominent social activist Aruna Roy, along with Nikhil Dey and Shankar Singh.
• They demanded transparency in village panchayat records, especially regarding the payment of minimum wages on public works projects.
• This grassroots struggle eventually culminated in the passing of the RTI Act in 2005.
• Key Takeaway: The MKSS movement led by Aruna Roy in Rajasthan was the foundation of the RTI movement in India.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती
भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...
ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना
महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...
नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे
भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
"माहिती अधिकाऱ्याच्या कायद्याअंतर्गत" "सक्षम अधिकारी" निवडून...
माहितीचा अधिकार अधिनियम, 2005 मधील कोणते प्रकरण राज्य माहिती...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2018 - Paper 2 (लिपिक-टंकलेखक / Clerk) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?