📅MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

पर्यायात दिलेल्या क्रमवार शब्दाने रिकाम्या जागा भरा.
"हरितगृह" परिणामात पृथ्वीपासून _ या प्रकारची प्रारणे वातावरणातील _ वायू शोषून घेतो व नंतर पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर पुन्हा उत्सर्जित करतो.

Fill in the blanks with suitable words given in options sequentially.
The "greenhouse" effect occurs due to the absorbance of _ radiation from the earth by _ gas present in the atmosphere and re-emitting it back to the earth.

पर्याय (Options):
a
अवरक्त; CO₂
Infrared; CO₂
✓ योग्य उत्तर
b
अतिनील; CO₂
Ultraviolet; CO₂
c
सूक्ष्मतरंग; N₂
Microwave; N₂
d
अवरक्त; N₂
Infrared; N₂
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (अवरक्त; CO₂) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• हरितगृह परिणामाची (Greenhouse Effect) यंत्रणा: सौर प्रारण आणि वातावरण यांच्यातील नैसर्गिक प्रक्रियेद्वारे पृथ्वीचे तापमान नियंत्रित राखले जाते.
• येणारे विरुद्ध जाणारे प्रारण: सूर्य प्रामुख्याने शॉर्टवेव्ह दृश्य प्रकाश आणि अतिनील (UV) प्रकाशाच्या स्वरूपात ऊर्जा उत्सर्जित करतो, जी पृथ्वीच्या वातावरणातून सहजपणे पार जाते. पृथ्वी ही ऊर्जा शोषून घेते, तापते आणि नंतर ती ऊर्जा परत अवकाशात उत्सर्जित करते. पृथ्वी सूर्यापेक्षा खूप थंड असल्यामुळे, ती ही ऊर्जा लॉंगवेव्ह अवरक्त (Infrared - IR) प्रारणाच्या (उष्णतेच्या) रूपात बाहेर टाकते.
• वायूंची भूमिका: नायट्रोजन (N₂) आणि ऑक्सिजन (O₂) यांसारखे वायू हे बाहेर पडणारे अवरक्त प्रारण शोषून घेत नाहीत, परंतु "हरितगृह वायू (Greenhouse Gases)" म्हणून ओळखले जाणारे काही विशिष्ट वायू ते शोषून घेतात. पाण्याव्यतिरिक्त असलेल्या या वायूंमध्ये सर्वात प्रमुख वायू कार्बन डायऑक्साइड (CO₂) हा आहे.
• पुन्हा उत्सर्जन: CO₂ रेणू बाहेर जाणारे अवरक्त (Infrared) प्रारण शोषून घेतात आणि नंतर ती उष्णता सर्व दिशांना, विशेषतः पृथ्वीच्या पृष्ठभागाकडे परत उत्सर्जित करतात. यामुळे उष्णता कोंडली जाते आणि हरितगृह परिणाम होतो.
• निष्कर्ष: रिकाम्या जागा भरण्यासाठी योग्य शब्द अवरक्त (Infrared) (प्रारणाचा प्रकार) आणि CO₂ (शोषून घेणारा वायू) हे आहेत.
• महत्त्वाची टीप: हरितगृह परिणाम होतो कारण पृथ्वी उष्णता 'अवरक्त' (Infrared) प्रारणाच्या रूपात बाहेर टाकते, जी CO₂ सारख्या हरितगृह वायूंद्वारे शोषली जाते आणि कोंडून ठेवली जाते.

The correct answer is Option A (Infrared; CO₂).

Key Points:
• The Greenhouse Effect Mechanism: The Earth's temperature is maintained by a natural process involving solar radiation and the atmosphere.
• Incoming vs. Outgoing Radiation: The Sun radiates energy largely in the form of shortwave visible and ultraviolet (UV) light, which easily passes through the Earth's atmosphere. The Earth absorbs this energy, warms up, and then radiates energy back into space. Because the Earth is much cooler than the Sun, it radiates this energy in the form of longwave Infrared (IR) radiation (heat).
• The Role of Gases: While gases like Nitrogen (N₂) and Oxygen (O₂) do not absorb this outgoing infrared radiation, certain trace gases known as "Greenhouse Gases" do. The most prominent and influential of these non-water greenhouse gases is Carbon Dioxide (CO₂).
• The Re-emission: The CO₂ molecules absorb the outgoing Infrared radiation, vibrate, and then re-emit the heat in all directions, including back towards the Earth's surface. This traps the heat, causing the greenhouse effect.
• Conclusion: The correct pair of words to fill the blanks is Infrared (type of radiation) and CO₂ (the absorbing gas).
• Key Takeaway: The Greenhouse effect occurs because Earth re-radiates heat as longwave INFRARED radiation, which gets absorbed and trapped by greenhouse gases like CO2.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: आम्ल, आम्लारी, क्षार, pH स्केल, धातू, अधातू, कार्बन व बहुवारिके (Acids, Metals & Carbon)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale)

आम्ल, आम्लारी, क्षार, दर्शक आणि सोरेन्सनची pH स्केल (Acids, Bases, Salts & pH Scale) या घटकामध्ये आम्ल (Acids), आम्लारी...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization)

धातू, अधातू, धातुकर्म (Metallurgy), संमिश्रे (Alloys) व गंज प्रतिबंधक पद्धती (Corrosion & Galvanization) या घटकामध्ये धा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र

कार्बन व त्याची संयुगे: अपरूपे (हिरा, ग्रॅफाइट, फुलेरिन), हायड्रोकार्बन्स, बहुवारिके व दैनंदिन रसायनशास्त्र या घटकामध्ये...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P4 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔