#40📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1(2026) +1 गुण

पुढील विधानांचा विचार करा :
विधान-I : 1 मार्च 2026 रोजीच्या अंदाजानुसार महाराष्ट्राची एकूण प्रक्षेपित लोकसंख्या सुमारे 12.93 कोटी आहे.
विधान-II : त्याच कालावधीत महाराष्ट्रातील नागरी लोकसंख्या ग्रामीण लोकसंख्येपेक्षा अधिक आहे.
वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त ?

Consider the following statements:
Statement-I: As per projection on 1st March 2026, the total projected population of Maharashtra is about 12.93 crore.
Statement-II: During the same period, the urban population of Maharashtra is higher than its rural population.
Which of the statement/s given above is/are correct?

पर्याय (Options):

विधान-I बरोबर आहे, पण विधान-II चुकीचे आहे.

Statement-I is correct, but Statement-II is incorrect.

✓ योग्य उत्तर

विधान-I चुकीचे आहे, पण विधान-II बरोबर आहे.

Statement-I is incorrect, but Statement-II is correct.

विधान I आणि विधान-II दोन्ही बरोबर आहेत.

Both Statement-I and Statement-II are correct.

विधान-I आणि विधान-II दोन्ही चुकीचे आहेत.

Both Statement-I and Statement-II are incorrect.

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (विधान-I बरोबर आहे, पण विधान-II चुकीचे आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान-I बरोबर आहे: अधिकृत प्रक्षेपण अहवालानुसार १ मार्च २०२६ रोजी महाराष्ट्राची एकूण प्रक्षेपित लोकसंख्या सुमारे १२.९३ कोटी (129.3 million) इतकी अंदाजित करण्यात आली आहे.
• विधान-II चुकीचे आहे: जरी महाराष्ट्र हे देशातील सर्वाधिक वेगाने नागरीकरण होणाऱ्या राज्यांपैकी एक असले (४५% हून अधिक नागरी लोकसंख्या), तरीही एकूण लोकसंख्येच्या निरपेक्ष संख्येत ग्रामीण लोकसंख्या ही अद्याप नागरी लोकसंख्येपेक्षा जास्त आहे (अंदाजे ५३-५४% ग्रामीण वि. ४६-४७% नागरी). त्यामुळे 'नागरी लोकसंख्या ग्रामीणपेक्षा अधिक आहे' हे विधान चुकीचे ठरते.
• निष्कर्ष**: विधान-I बरोबर आहे, पण विधान-II चुकीचे आहे (पर्याय १).

The correct answer is Option A (Statement-I is correct, but Statement-II is incorrect.).

Key Points:
• Statement-I is Correct: According to the official Report of the Technical Group on Population Projections for India and States 2011–2036, the projected population of Maharashtra as of March 1, 2026, is approximately 12.93 crore (129.3 million).
• Statement-II is Incorrect: Despite high urbanization in Maharashtra (~45-47%), in absolute demographic headcount, rural population continues to exceed urban population (rural population is ~6.8 crore vs urban ~6.1 crore in 2026). Thus urban population is NOT higher than rural population.
• Conclusion**: Statement-I is correct, but Statement-II is incorrect (Option 1).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मूलभूत संकल्पना: GDP, GNP, NDP, NNP, Factor Cost वि. Market Price, Green GDP व GDP Deflator

राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) हे कोणत्याही देशाच्या आर्थिक प्रगतीचे आणि नागरिकांच्या जीवनमानाचे मोजमाप करणारे सर्व...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमाप पद्धती, भारतीय सांख्यिकी इतिहास (दादाभाई नौरोजी ते महालनोबिस) व NSO रचना

राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करण्यासाठी उत्पादनाचा प्रवाह, उत्पन्नाचा प्रवाह आणि खर्चाचा प्रवाह या तीन दृष्टिकोनातून तीन...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

अर्थव्यवस्थेची क्षेत्रे (प्राथमिक, द्वितीयक, तृतीयक, चतुर्थक व पंचमक) आणि आर्थिक वृद्धी वि. आर्थिक विकास

कोणत्याही अर्थव्यवस्थेतील मानवी आर्थिक क्रियांचे स्वरूप आणि उत्पादन प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी तिची प्राथमिक, द्वितीयक,...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #39

पहिली आणि चौथी पंचवार्षिक योजना यांचा कालावधी अनुक्रमे ____...

पुढील प्रश्न #41

खालील विधाने विचारात घ्या. (a) 2017 मध्ये भारताची लोकसंख्येच...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2026 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔

फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी

उत्तर पहा ➔ 2

एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.

उत्तर पहा ➔ 3

महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

उत्तर पहा ➔ 4

मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.

उत्तर पहा ➔ 5

खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी

उत्तर पहा ➔ 6

अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?

उत्तर पहा ➔

📚 भारतीय अर्थव्यवस्था (Indian Economy) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)