📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

महाराष्ट्र लोकायुक्त विधेयक 2022 संबंधी खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. ते विधानसभेत डिसेंबर 2022 मध्ये मांडण्यात आले.
ब. त्याने महाराष्ट्र लोकायुक्त आणि उपलोकायुक्त अधिनियम, 1972 बदलला.
क. निवड समितीच्या शिफारशीवरुन लोकायुक्ताचे अध्यक्ष व सदस्य यांची नेमणूक राज्यपालांद्वारे केली जाईल.
ड. निवड समितीमध्ये तीन व्यक्तिंचा समावेश असेल, त्या म्हणजे मुख्यमंत्री आणि विधानसभेचा सभापती आणि विधानसभेतील विरोधी पक्ष नेता.
वरीलपैकी कोणते विधान/ने बरोबर आहे/त ?
(1) केवळ क
(2) केवळ अ, ब आणि ड
(3) केवळ ब, क आणि ड
(4) केवळ अ आणि क

Consider the following statements regarding Maharashtra Lokayukta Bill-2022:
A. It was introduced in the Legislative Assembly in December, 2022.
B. It repeals the Maharashtra Lokayukta and Upa-Lokayukta Act, 1972.
C. The Chairperson and Members of Lokayukta will be appointed by the Governor on the recommendations of a selection committee.
D. The selection committee consists of 3 persons i.e. Chief Minister, Speaker of Legislative Assembly and Opposition Leader of the Legislative Assembly.
Which of the statements given above is/are correct?
(1) Only C
(2) Only A, B and D
(3) Only B, C and D
(4) Only A and C

पर्याय (Options):
a
केवळ क
Only C
b
केवळ अ, ब आणि ड
Only A, B and D
c
केवळ ब, क आणि ड
Only B, C and D
d
केवळ अ आणि क
Only A and C
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (केवळ अ आणि क) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्र लोकायुक्त विधेयक, 2022 हे विधिमंडळाच्या हिवाळी अधिवेशनात डिसेंबर 2022 मध्ये विधानसभेत मांडण्यात आले; यात मुख्यमंत्र्यांनाही लोकायुक्तांच्या कक्षेत आणले गेले (विधान 'अ' बरोबर).
• या विधेयकाने 'महाराष्ट्र लोकायुक्त आणि उपलोकायुक्त अधिनियम, 1971' हा कायदा बदलला (1972 नव्हे; त्यामुळे विधान 'ब' चुकीचे आहे).
• विधान 'क' बरोबर आहे: लोकायुक्तांचे अध्यक्ष व सदस्यांची नियुक्ती राज्यपालांद्वारे एका उच्चस्तरीय निवड समितीच्या शिफारशीनुसार केली जाते.
• विधान 'ड' चुकीचे आहे: निवड समितीमध्ये केवळ 3 व्यक्ती नसतात; त्यात मुख्यमंत्री, उपमुख्यमंत्री, विधानसभा अध्यक्ष, विधानपरिषद सभापती आणि दोन्ही सभागृहांचे विरोधी पक्षनेते तसेच उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश/प्रतिनिधी यांचा समावेश असतो.
• म्हणून केवळ 'अ आणि क' ही विधाने बरोबर आहेत (पर्याय 4).
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्र लोकायुक्त विधेयक डिसेंबर 2022 मध्ये मांडले गेले (1971 चा कायदा बदलून); यात राज्यपालांकडून निवड समितीद्वारे नियुक्त्या होतात.

The correct answer is Option D (Only A and C).

Key Points:
• Maharashtra Lokayukta Bill, 2022 was introduced in the State Legislative Assembly during the winter session in December 2022 to bring the Chief Minister and Council of Ministers within the Lokayukta's purview (Statement A is correct).
• The Bill repeals the Maharashtra Lokayukta and Upa-Lokayuktas Act, 1971 (NOT 1972), making Statement B factually incorrect.
• Statement C is correct: The Chairperson and Members are appointed by the Governor upon the recommendation of a Selection Committee.
• Statement D is incorrect: The Selection Committee is a five-member committee consisting of the Chief Minister (Presiding officer), Deputy Chief Minister, Speaker of the Legislative Assembly, Chairman of the Legislative Council, and Leaders of the Opposition in both Houses (or Chief Justice of High Court nominee) — NOT just 3 persons.
• Hence, only statements A and C are correct (Option 4).
• Key Takeaway: Maharashtra Lokayukta Bill 2022 was tabled in Dec 2022 (repealing the 1971 Act); appointments are made by the Governor via a broad selection committee.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔