📅MPSC Group B Mains 2020 - Paper 2 (ASO)Google वर फॉलो करा

आर्थिक सुधारणे संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या.
(a) सरकारच्या भूमिकेचे रूपांतर नियंत्रकाकडून सुविधा पुरविणारा असे झाले आहे.
(b) पायाभूत क्षेत्रातील सुधारणेसाठी सरकार बांधील आहे.
(c) पंचायत राज संस्था पूर्णपणे कार्यान्वित करण्यास सरकार बांधील आहे.
वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/ने सत्य आहे/आहेत ?
पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements regarding Economic Reforms:
(a) The role of the Government converts from the 'controller' to the 'facilitator'.
(b) The Government commits to suitable reforms in the infrastructure sector.
(c) The Government commits to the full functional Panchayati Raj Institution.
Which of the statement/s given above is/are correct?
Answer options:

पर्याय (Options):
a
(a) आणि (b)
(a) and (b)
b
(b) आणि (c)
(b) and (c)
c
(a) आणि (c)
(a) and (c)
d
वरील सर्व
All of the above
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (वरील सर्व) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• आर्थिक सुधारणांची विविध परिमाणे:
• विधान (a) बरोबर आहे: १९९१ च्या नवीन आर्थिक धोरणामुळे (LPG) सरकारची भूमिका लायसन्स-परमिट राजच्या 'नियंत्रका'कडून (Controller) उद्योग-व्यवसायांना 'सुविधा पुरविणारा' (Facilitator) व नियामक अशी झाली.
• विधान (b) बरोबर आहे: आर्थिक वृद्धी टिकवून ठेवण्यासाठी सरकारने वीज, रस्ते, बंदरे आणि दूरसंचार यांसारख्या पायाभूत सुविधांच्या आधुनिकीकरणासाठी आणि गुंतवणुकीसाठी सुधारणा घडवून आणल्या.
• विधान (c) बरोबर आहे: आर्थिक सुधारणांच्याच कालखंडात सत्तेचे लोकशाही विकेंद्रीकरण करून स्थानिक पातळीवर विकास घडवण्यासाठी ७३ व्या व ७४ व्या घटनादुरुस्तीद्वारे पंचायत राज संस्थांना पूर्णपणे कार्यान्वित करण्यासाठी शासन बांधील राहिले.
• त्यामुळे वरील सर्व विधाने सत्य आहेत.
• म्हणून पर्याय (4) 'वरील सर्व' हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: १९९१ नंतर शासन नियंत्रकाऐवजी सुविधा पुरवणारे बनले, पायाभूत सुविधांमध्ये गुंतवणूक वाढवली आणि पंचायत राज संस्थांचे सक्षमीकरण केले.

The correct answer is Option D (All of the above).

Key Points:
• Comprehensive Dimensions of Economic Reforms in India:
• Statement (a) is correct: The LPG reforms (Liberalisation, Privatisation, Globalisation) fundamentally redefined the State's role from a rigid, bureaucratic 'controller' (License-Permit Raj) to a developmental 'facilitator' and regulator.
• Statement (b) is correct: Modern economic expansion required robust infrastructure, driving government commitments to open and reform telecom, roads, energy, and ports through Public-Private Partnerships (PPP).
• Statement (c) is correct: Complementing economic liberalization, the 73rd and 74th Constitutional Amendments (1992) constitutionally committed the state to decentralized development, empowering Panchayati Raj Institutions to prepare local plans for economic growth and social justice.
• As all three statements reflect core tenets of India's post-1991 reform paradigm, Option (4) is correct.
• Matches Option (4).
• Key Takeaway: Post-1991 reforms turned the government into a facilitator, prioritized infrastructure modernization, and empowered local Panchayati Raj bodies.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मूलभूत संकल्पना: GDP, GNP, NDP, NNP, Factor Cost वि. Market Price, Green GDP व GDP Deflator

राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) हे कोणत्याही देशाच्या आर्थिक प्रगतीचे आणि नागरिकांच्या जीवनमानाचे मोजमाप करणारे सर्व...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमाप पद्धती, भारतीय सांख्यिकी इतिहास (दादाभाई नौरोजी ते महालनोबिस) व NSO रचना

राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करण्यासाठी उत्पादनाचा प्रवाह, उत्पन्नाचा प्रवाह आणि खर्चाचा प्रवाह या तीन दृष्टिकोनातून तीन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

अर्थव्यवस्थेची क्षेत्रे (प्राथमिक, द्वितीयक, तृतीयक, चतुर्थक व पंचमक) आणि आर्थिक वृद्धी वि. आर्थिक विकास

कोणत्याही अर्थव्यवस्थेतील मानवी आर्थिक क्रियांचे स्वरूप आणि उत्पादन प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी तिची प्राथमिक, द्वितीयक,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B Mains 2020 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔