📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 PaperGoogle वर फॉलो करा

महाराष्ट्रातील महानगरपालिका संबंधी खालील विधाने विचारात घ्या :
(a) इमारती संबंधी नियम बनविणे आणि ते अंमलात आणण्याची जवाबदारी महानगरपालिकेची असते.
(b) महानगरपालिकेने घेतलेला कोणताही निर्णय राज्यशासन फिरवू शकत नाही.
पर्यायी उत्तरे :

Consider the following statements about Municipal Corporations in Maharashtra:
(a) It is responsible for setting up and enforcing building norms.
(b) The State Government cannot overrule any decision taken by the Corporation.
Answer Options:

पर्याय (Options):
a
फक्त विधान (a) बरोबर
Only statement (a) is correct
✓ योग्य उत्तर
b
फक्त विधान (b) बरोबर
Only statement (b) is correct
c
दोन्हीही विधाने बरोबर
Both the statements are correct
d
दोन्हीही विधाने चूकीची
Both the statements are false
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (फक्त विधान (a) बरोबर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महानगरपालिकेचे अधिकार: महाराष्ट्र महानगरपालिका अधिनियम अन्वये महानगरपालिकांचे कामकाज चालते.
• विधान (a) बरोबर आहे: नागरी भागात इमारतींचे बांधकाम नियम (Building Bye-laws/DCPR) ठरवणे आणि त्यांची अंमलबजावणी करणे ही महानगरपालिकेची मूलभूत जबाबदारी आहे.
• विधान (b) चुकीचे आहे: राज्य शासनाला महानगरपालिकेवर व्यापक नियंत्रणाचे अधिकार आहेत; महाराष्ट्र महानगरपालिका अधिनियमाच्या कलम 451 अन्वये जर महानगरपालिकेचा कोणताही निर्णय बेकायदेशीर किंवा लोकहितविरोधी असेल, तर राज्य सरकार तो निर्णय रद्द किंवा स्थगित (Overrule) करू शकते.
• म्हणून फक्त विधान (a) बरोबर (पर्याय 1) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: महानगरपालिका इमारत नियम लागू करते, पण राज्य सरकारला पालिकेचा कोणताही निर्णय रद्द करण्याचा कायदेशीर अधिकार आहे.

The correct answer is Option A (Only statement (a) is correct).

Key Points:
• Powers of Municipal Corporation: Regulated under the Maharashtra Municipal Corporations Act (MMCA) and MMC Act, 1888.
• Statement (a) is correct: Formulating, sanctioning, and strictly enforcing building bylaws and town planning regulations (Development Control and Promotion Regulations - DCPR) is an obligatory municipal function.
• Statement (b) is incorrect: The State Government possesses extensive supervisory and overriding powers over municipal bodies; under Section 451 of the Maharashtra Municipal Corporations Act, the State Government has the statutory power to suspend, cancel, or overrule any resolution or order of the Corporation if it is against public interest or unlawful.
• Hence, only statement (a) is correct (Option 1).
• Key Takeaway: Municipal Corporations enforce building norms, but the State Government can overrule their decisions under Section 451.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2021 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔