#52📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2013 - GS Paper 1(2013) +1 गुण

खालील वाक्ये लक्षात घ्या.
(a) कणाची वेधनाशक्ती (सामर्थ्य) ही त्याच्या वस्तुमानाच्या व्यस्त प्रमाणात असते.
(b) अल्फा कणाची वेधनाशक्ती (सामर्थ्य) ही बीटा कणाच्या वेधन शक्ती (सामर्थ्य) पेक्षा कमी आहे.
खालीलपैकी कोणते विधान वरील वाक्यांची परिस्थिती योग्य रीतीने दाखवते ?

Consider the following statements :
(a) Penetrating power of a particle is inversely proportional to its mass.
(b) Penetrating power of α(alpha) particle is less than that of β(Beta) particle.
Which one of the following gives a correct picture about the above statements ?

पर्याय (Options):
a
दोन्ही वाक्ये बरोबर आहेत आणि पहिले वाक्य दुसऱ्या वाक्याचे स्पष्टीकरण आहे.
Both the statements are true and statement one is an explanation of the statement two.
✓ योग्य उत्तर
b
दोन्ही वाक्ये बरोबर आहेत आणि दुसरे वाक्य पहिल्या वाक्याचे स्पष्टीकरण आहे.
Both the statements are true and statement two is an explanation of statement one.
c
पहिले वाक्य बरोबर व दुसरे वाक्य चूक आहे.
Statement one is true and two is false.
d
दुसरे वाक्य बरोबर व पहिले वाक्य चूक आहे.
Statement two is true and one is false.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (दोन्ही वाक्ये बरोबर आहेत आणि पहिले वाक्य दुसऱ्या वाक्याचे स्पष्टीकरण आहे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• न्यूक्लियर कणांची वेधनाशक्ती (Penetrating Power) ही त्यांच्या वस्तुमानावर आणि भारावर अवलंबून असते; जड कण लवकर ऊर्जा गमावतात म्हणून त्यांची वेधनाशक्ती कमी असते.
• (a) बरोबर: कणाची वेधनाशक्ती ही त्याच्या वस्तुमानाच्या व्यस्त प्रमाणात असते.
• (b) बरोबर: अल्फा (alpha) कणाचे वस्तुमान हे बीटा (β) कणापेक्षा खूप जास्त असल्यामुळे अल्फा कणाची वेधनाशक्ती बीटा कणापेक्षा कमी असते.
• त्यामुळे पहिले वाक्य हे दुसऱ्या वाक्याचे अचूक वैज्ञानिक स्पष्टीकरण आहे.

The correct answer is Option A (Both the statements are true and statement one is an explanation of the statement two.).

Key Points:
• Penetrating power of nuclear radiation depends on the particle's mass, energy, and charge: heavier particles lose energy faster due to ionization and have lower penetrating power.
• Statement (a) is TRUE: Penetrating power is inversely related to particle mass (P ∝ (1 / m)).
• Statement (b) is TRUE: Alpha (alpha) particles (mass ≈ 4 amu) are significantly heavier than Beta (β) particles (mass ≈ 1/1836 amu), so alpha-particles have lower penetration.
• Statement (a) provides the fundamental physical explanation for statement (b).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'रसायनशास्त्र: अणू रचना, मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण व रासायनिक बंध (Atomic Structure & Periodic Table)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure)

द्रव्याचे स्वरूप, अणूची रचना, मूलभूत कण (e⁻, p⁺, n⁰) व समस्थानिके (Isotopes & Atomic Structure) या घटकामध्ये द्रव्याचे व...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table)

मूलद्रव्यांचे आवर्ती वर्गीकरण: डोबेरायनर, न्यूलँड्स, मेंडेलीव्ह व आधुनिक आवर्तसारणी (Modern Periodic Table) या घटकामध्ये...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions)

रासायनिक बंध (आयनिक, सहसंयुज), रासायनिक अभिक्रियांचे प्रकार व ऑक्सिडीकरण-क्षपण (Redox Reactions) या घटकामध्ये सहसंयुज बं...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2013 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔