📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालील विधाने विचारात घ्या :
अ. मुलतः राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 243 (b) नुसार ग्रामसभेची व्याख्या करण्यात आली आहे.
ब. ग्रामसभा ही कायमस्वरुपी संस्था असून तिचे सदस्य हे निर्वाचित नसतात.
क. जरी त्यांची नावे मतदार यादीत नोंदलेली नसली तरी ग्रामसभा ही मुख्यतः 18 वर्षे वयावरील सर्व व्यक्तिंची मिळून बनलेली असते.
ड. ग्रामसभा ही गाव पातळीवर कार्यरत असलेली वैधानिक (legislative) संस्था आहे.
वरीलपैकी कोणती विधाने सत्य आहेत ?
(1) अ, ब आणि क
(2) अ, ब आणि ड
(3) ब, क आणि ड
(4) वरील सर्व

Consider the following statements:
A. Gram Sabha is originally defined under Article 243 (b) of the Constitution.
B. Gram Sabha is a permanent body and its members are not elected.
C. Gram Sabha is mainly constituted by all the people who are more than 18 years of age even though their names may not be enrolled in the voter list.
D. Gram Sabha is the legislative body operating at the village level.
Which of the above statements are true?
(1) A, B and C
(2) A, B and D
(3) B, C and D
(4) All of the above

पर्याय (Options):
a
अ, ब आणि क
A, B and C
b
अ, ब आणि ड
A, B and D
✓ योग्य उत्तर
c
ब, क आणि ड
B, C and D
d
वरीलपैकी सर्व
All of the above
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (अ, ब आणि ड) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• घटनात्मक व्याख्या: कलम 243(b) नुसार ग्रामसभेची व्याख्या दिली असून, यात गावाच्या मतदार यादीत नोंद असलेल्या व्यक्तींचा समावेश होतो (विधान 'अ' सत्य).
• कायमस्वरूपी संस्था: ग्रामसभा ही कायमस्वरूपी संस्था असून तिचे कधीही विसर्जन होत नाही आणि तिचे सदस्य निर्वाचित नसून मतदार असणारे सर्व नागरिक असतात (विधान 'ब' सत्य).
• विधान 'क' असत्य आहे: केवळ 18 वर्षे पूर्ण असणे पुरेसे नाही; व्यक्तीचे नाव गावाच्या 'मतदार यादीत नोंदलेले असणे' ग्रामसभेचे सदस्य होण्यासाठी अनिवार्य असते.
• ग्रामीण विधिमंडळ: ग्रामसभा ही ग्रामपातळीवरील प्रत्यक्ष लोकशाहीचे विधिमंडळ म्हणून काम करते (विधान 'ड' सत्य).
• म्हणून 'अ, ब आणि ड' ही विधाने सत्य आहेत (पर्याय 2).
• महत्त्वाची टीप: ग्रामसभा (कलम 243(b)) ही मतदार यादीत नोंद असलेल्या ग्रामस्थांची कायमस्वरूपी वैधानिक सभा असते.

The correct answer is Option B (A, B and D).

Key Points:
• Constitutional Definition (Article 243(b)): Gram Sabha is defined as a body consisting of persons registered in the electoral rolls relating to a village comprised within the area of Panchayat at the village level (Statement A is true).
• Permanent Body: Gram Sabha is a permanent grassroots assembly; it is never dissolved, and its members hold membership by virtue of voter registration rather than election (Statement B is true).
• Statement C is FALSE: A person MUST be registered on the electoral roll of the village to be a member of the Gram Sabha; merely turning 18 without voter enrollment does not grant membership.
• Grassroots Legislature: Gram Sabha functions as the direct deliberative and legislative body at the village level (Statement D is true).
• Thus, statements A, B, and D are true (Option 2).
• Key Takeaway: Gram Sabha (Art 243(b)) is a permanent village legislative body composed of registered voters on the electoral roll.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती

भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 35 मि. वाचन

ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना

महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 40 मि. वाचन

नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे

भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔