खालीलपैकी बरोबर विधान/ने निवडा :
I. प्रशासनिक न्यायाधिकरण काही प्रमाणात न्यायालयासारखे भासतात.
II. प्रशासनिक न्यायाधिकरणाला भारतीय पुराव्याच्या कायद्यांतील तरतूदी किंवा प्रक्रिया बंधनकारक नाही.
खालीलपैकी बरोबर विधान/ने निवडा :
I. प्रशासनिक न्यायाधिकरण काही प्रमाणात न्यायालयासारखे भासतात.
II. प्रशासनिक न्यायाधिकरणाला भारतीय पुराव्याच्या कायद्यांतील तरतूदी किंवा प्रक्रिया बंधनकारक नाही.
Choose the correct statement/s from amongst the following
I. Administrative Tribunal has some of the trappings of the Court but not all.
II. Administrative Tribunal is not bound by the rules of evidence or procedure under Indian Evidence Act.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (वरील I आणि II) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• प्रशासकीय न्यायाधिकरणांचे स्वरूप: सर्वोच्च न्यायालयाने *भारत बँक खटला (1950)* आणि *एल. चंद्र कुमार खटल्यात (1997)* स्पष्ट केले की, न्यायाधिकरणांकडे पुरावे नोंदवणे, साक्षीदारांना समन्स बजावणे यांसारखी न्यायालयासारखी काही लक्षणे (Trappings of a Court) असतात, परंतु ती प्रत्यक्ष पूर्ण न्यायालये नसतात (विधान I बरोबर).
• प्रशासकीय न्यायाधिकरण कायदा, 1985 चे कलम 22: या कलमानुसार न्यायाधिकरणाची कार्यपद्धती निश्चित करण्यात आली आहे.
• पुरावा कायद्याच्या तांत्रिक नियमांतून सूट: कलम 22(1) स्पष्टपणे सांगते की, 'न्यायाधिकरणावर भारतीय पुरावा कायदा, 1872 मधील तरतुदी किंवा दिवाणी प्रक्रिया संहितेचे (CPC) नियम बंधनकारक नसतील; तर न्यायाधिकरण नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वांवर (Principles of Natural Justice) आधारित कार्य करेल' (विधान II बरोबर).
• निष्कर्ष: विधाने I आणि II दोन्ही कायदेशीरदृष्ट्या सत्य असल्याने पर्याय क्रमांक (3) 'वरील I आणि II' हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: प्रशासकीय न्यायाधिकरणांकडे न्यायालयाची काही लक्षणे असतात आणि ती भारतीय पुरावा कायद्याला बांधील नसून नैसर्गिक न्यायावर चालतात.
The correct answer is Option C (Both I and II).
Key Points:
• Quasi-Judicial Status of Tribunals: In landmark administrative law jurisprudence (e.g., *Bharat Bank v. Employees of Bharat Bank, 1950* and *L. Chandra Kumar, 1997*), courts observed that administrative tribunals possess some of the trappings of a court (e.g., public hearings, examining witnesses on oath, delivering binding reasoned orders), but they are not regular courts of judicature (Statement I is true).
• Section 22 of the Administrative Tribunals Act, 1985: Explicitly governs procedure and evidence.
• Exemption from Technical Rules: Section 22(1) explicitly states: *'A Tribunal shall not be bound by the procedure laid down in the Code of Civil Procedure, 1908 or by the rules of evidence contained in the Indian Evidence Act, 1872, but shall be guided by the principles of natural justice'* (Statement II is true).
• Key Result: Both statements I and II are legally accurate (Option 3).
• Key Takeaway: Administrative Tribunals have some trappings of a court and are not bound by the Indian Evidence Act, operating on natural justice.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'माहितीचा अधिकार कायदा, २००५ (Right to Information Act - RTI 2005)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणते कृत्य प्रशासकीय स्वेच्छानिर्णय नाही ?
नैसर्गिक न्यायाच्या तत्त्वांमधे खालीलपैकी कशाचा अंतर्भाव होत...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महत्त्वाचे प्रशासकीय कायदे व हक्क (Administrative Acts & Citizen Rights) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
