७३ व्या घटनादुरुस्ती कायद्यानुसार, राज्यधोरणाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांतील खालीलपैकी कोणत्या अनुच्छेदातील तत्त्वांची अंमलबजावणी करण्यात आली आहे ?
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (अनुच्छेद ४०) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अनुच्छेद ४० आणि ७३ वी घटनादुरुस्ती:
• संविधानाच्या भाग ४ मधील (राज्यधोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे - गांधीवादी तत्त्व) अनुच्छेद ४० मध्ये अशी तरतूद आहे: *'राज्य ग्रामपंचायतींचे संघटन करण्यासाठी पावले उचलेल आणि त्यांना स्वशासनाचे घटक म्हणून कार्य करण्यास सक्षम करण्यासाठी आवश्यक ते अधिकार व प्राधिकार बहाल करेल.'*
• या तत्त्वाला घटनात्मक बळ देऊन प्रत्यक्ष अमलात आणण्यासाठी ७३ वी घटनादुरुस्ती कायदा, १९९२ संमत करण्यात आला.
• या दुरुस्तीने संविधानात भाग IX (अनुच्छेद २४३ ते २४३-O) आणि ११ वी अनुसूची जोडून पंचायत राज व्यवस्थेला घटनात्मक अधिष्ठान दिले.
• इतर अनुच्छेदांचे संदर्भ:
• अनुच्छेद ३९: उपजीविकेचे साधन, संपत्तीचे समान वाटप.
• अनुच्छेद ४२: कामाची न्याय्य व मानवीय स्थिती आणि मातृत्व साहाय्य.
• अनुच्छेद ४३: कामगारांसाठी निर्वाह वेतन.
• म्हणून, योग्य उत्तर अनुच्छेद ४० (पर्याय २) आहे.
• महत्त्वाची टीप: अनुच्छेद ४० मधील ग्रामपंचायतींच्या स्थापनेचे तत्त्व ७३ व्या घटनादुरुस्ती कायद्याद्वारे घटनात्मकरित्या अंमलात आणले गेले.
The correct answer is Option B (Article 40).
Key Points:
• Article 40 and the 73ʳᵈ Constitutional Amendment:
• Article 40 of Part IV (Directive Principles of State Policy - Gandhian Principle) mandates: *"The State shall take steps to organise village panchayats and endow them with such powers and authority as may be necessary to enable them to function as units of self-government."*
• To give practical, constitutional shape to this directive principle, the Parliament enacted the 73ʳᵈ Constitutional Amendment Act, 1992.
• It inserted Part IX (Articles 243 to 243-O) and the 11ᵗʰ Schedule into the Constitution, providing mandatory constitutional status, regular 5-year elections, reservations, and finances to Panchayati Raj Institutions.
• *Related Articles: *
• Article 39: Equitable distribution of resources, equal pay for equal work.
• Article 42: Just and humane conditions of work and maternity relief.
• Article 43: Living wage for workers.
• Therefore, Article 40 is implemented by the 73ʳᵈ Amendment.
• Key Takeaway: Article 40 (Organisation of Village Panchayats) was given constitutional manifestation through the 73rd Amendment Act, 1992.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती
भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...
ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना
महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...
नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे
भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालीलपैकी कोणत्या उच्च न्यायालयाचे अधिकार क्षेत्र लक्षद्वीप...
भारत हे धर्मनिरपेक्ष राज्य राहील याची हमी कितव्या घटनादुरुस्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2022 - Paper 2 (ASO) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
