📅MPSC Group B (STI) Prelims 2013 PaperGoogle वर फॉलो करा

रघुराम राजन पॅनेलने प्रस्तावित केलेल्या घटकराज्यांच्या वर्गीकरणाप्रमाणे खालीलपैकी कोणती जोडी बरोबर नाही ?
राज्य - वर्ग
(1) बिहार - अत्यल्प विकसित
(2) ओडिशा - विशेष दर्जा
(3) गुजरात - अल्पविकसित
(4) Maharashtra - तुलनात्मकदृष्ट्या विकसित

As per the categories of states proposed by the Raghuram Rajan Panel, which one of the following pairs is not correct?
State - Category
(1) Bihar - Least Developed
(2) Odisha - Special Status
(3) Gujarat - Less Developed
(4) Maharashtra - Relatively Developed

पर्याय (Options):
a
बिहार - अत्यल्प विकसित
Bihar - Least Developed
b
ओडिशा - विशेष दर्जा
Odisha - Special Status
✓ योग्य उत्तर
c
गुजरात - अल्पविकसित
Gujarat - Less Developed
d
महाराष्ट्र - तुलनात्मकदृष्ट्या विकसित
Maharashtra - Relatively Developed
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (ओडिशा - विशेष दर्जा) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• रघुराम राजन समितीने (२०१३) राज्यांच्या मागासलेपणाचे मूल्यमापन करण्यासाठी बहुआयामी विकास निर्देशांक प्रस्तावित केला होता.
• या समितीने राज्यांचे तीन मुख्य गटांत वर्गीकरण केले:
• १. अत्यल्प विकसित (उदा. बिहार, ओडिशा, उत्तर प्रदेश)
• २. अल्प विकसित (उदा. गुजरात, कर्नाटक, पश्चिम बंगाल)
• ३. तुलनात्मकदृष्ट्या विकसित (उदा. महाराष्ट्र, तमिळनाडू, केरळ)
• राजन समितीने 'विशेष दर्जा' (Special Status) ही जुनी संकल्पना रद्द करून ओडिसाचा समावेश 'अत्यल्प विकसित' श्रेणीत केला होता, त्यामुळे पर्याय (२) चुकीचा आहे.
• उजळणी टीप:
• रघुराम राजन समितीने राज्यांचे वर्गीकरण अत्यल्प विकसित, अल्प विकसित व तुलनात्मक विकसित अशा तीन गटांत केले.

The correct answer is Option B (Odisha - Special Status).

Key Points:
• The Raghuram Rajan Committee (2013) proposed a Multi-Dimensional Development Index to measure the backwardness of states and allocate central funds.
• It categorized states into three main groups:
• 1. Least Developed (e.g., Bihar, Odisha, Uttar Pradesh)
• 2. Less Developed (e.g., Gujarat, Karnataka, West Bengal)
• 3. Relatively Developed (e.g., Maharashtra, Tamil Nadu, Kerala)
• The committee completely did away with the traditional concept of 'Special Status' states. Odisha was categorized under 'Least Developed', making pair (2) incorrect.
• Revision Note:
• Raghuram Rajan Panel classified states into Least Developed, Less Developed, and Relatively Developed.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'राष्ट्रीय उत्पन्न, आर्थिक वृद्धी व विकास (National Income, Economic Growth & Development)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मूलभूत संकल्पना: GDP, GNP, NDP, NNP, Factor Cost वि. Market Price, Green GDP व GDP Deflator

राष्ट्रीय उत्पन्न (National Income) हे कोणत्याही देशाच्या आर्थिक प्रगतीचे आणि नागरिकांच्या जीवनमानाचे मोजमाप करणारे सर्व...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमाप पद्धती, भारतीय सांख्यिकी इतिहास (दादाभाई नौरोजी ते महालनोबिस) व NSO रचना

राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करण्यासाठी उत्पादनाचा प्रवाह, उत्पन्नाचा प्रवाह आणि खर्चाचा प्रवाह या तीन दृष्टिकोनातून तीन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

अर्थव्यवस्थेची क्षेत्रे (प्राथमिक, द्वितीयक, तृतीयक, चतुर्थक व पंचमक) आणि आर्थिक वृद्धी वि. आर्थिक विकास

कोणत्याही अर्थव्यवस्थेतील मानवी आर्थिक क्रियांचे स्वरूप आणि उत्पादन प्रक्रिया समजून घेण्यासाठी तिची प्राथमिक, द्वितीयक,...

वाचा➔
💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group B (STI) Prelims 2013 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔