📅MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 PaperGoogle वर फॉलो करा

बालकाच्या मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार अधिनियम, २००९ अन्वये 'बालक' म्हणजे ______ या वयाचे मुलगा अथवा मुलगी होय.

As per Right of Children to Free and Compulsory Education Act, 2009 Act, 'Child' means a male or female child of the age of
पर्याय (Options):
a
६ ते १४ वर्षे
6 to 14 years
✓ योग्य उत्तर
b
७ ते १४ वर्षे
7 to 14 years
c
८ ते १६ वर्षे
8 to 16 years
d
६ ते १८ वर्षे
6 to 18 years
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (६ ते १४ वर्षे) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• बालकांचा मोफत व सक्तीच्या शिक्षणाचा अधिकार (RTE) अधिनियम, २००९ च्या कलम २(c) अन्वये 'बालक' (Child) म्हणजे ६ ते १४ वर्षे या वयोगटातील मुलगा अथवा मुलगी होय.
• घटनात्मक पाया: ८६ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, २००२ द्वारे समाविष्ट करण्यात आलेल्या कलम २१A मधील ६ ते १४ वर्षे वयोगटातील बालकांसाठी शिक्षणाच्या मूलभूत अधिकाराची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी करण्यासाठी हा कायदा करण्यात आला.
• कायद्याच्या कलम ३(१) नुसार या वयोगटातील प्रत्येक बालकाला जवळच्या शाळेमध्ये प्राथमिक शिक्षण पूर्ण होईपर्यंत मोफत आणि सक्तीचे शिक्षण मिळण्याचा हक्क आहे.
• त्यामुळे पर्याय १ (६ ते १४ वर्षे) हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: RTE कायदा २००९ नुसार ६ ते १४ वर्षे वयोगटातील मुला-मुलींना 'बालक' म्हणून परिभाषित केले आहे.

The correct answer is Option A (6 to 14 years).

Key Points:
• Under Section 2(c) of the Right of Children to Free and Compulsory Education (RTE) Act, 2009, 'child' is defined as a male or female child of the age of six to fourteen years.
• Constitutional Harmonization: This statutory definition directly operationalizes Article 21A of the Constitution of India (inserted by the 86th Constitutional Amendment Act, 2002), which guarantees free and compulsory education for all children aged 6 to 14 years as a Fundamental Right.
• Section 3(1) of the Act establishes every child's right to free and compulsory elementary education in a neighborhood school till the completion of elementary education.
• Hence, option 1 (6 to 14 years) is the correct statutory age bracket.
• Key Takeaway: Under the RTE Act 2009, a 'child' is legally defined as a boy or girl aged 6 to 14 years.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'मानवी हक्क संरक्षण कायदा १९९३ व ॲट्रॉसिटी कायदा १९८९ (Human Rights & SC/ST Act)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔