अर्जुनाला मासा दिसला. (प्रयोग ओळखा)
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (कर्तरी प्रयोग) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• 'दिसणे', 'मिळणे', 'आवडणे', 'स्मरणे' यांसारख्या अकर्मक धातूंच्या रचनेत कर्ता प्रथमा विभक्तीत असतो.
• 'दिसणारा कोण?' → मासा (हा वाक्यातील कर्ता आहे).
• कर्त्याला कोणताही विभक्ती प्रत्यय नाही (प्रथमा विभक्ती). अर्जुनाला हा भोक्ता (उपपदार्थ) असून तो चतुर्थी विभक्तीत आहे.
• कर्त्याच्या लिंग/वचनानुसार क्रियापद बदलते: 'अर्जुनाला गाय दिसली', 'अर्जुनाला कुत्रे दिसले'.
• क्रियापद कर्त्याच्या तंत्रानुसार चालत असल्याने हा 'अकर्मक कर्तरी प्रयोग' ठरतो.
• महत्त्वाची टीप: 'अर्जुनाला मासा दिसला' या वाक्यात 'मासा' हा प्रथमांत कर्ता असल्याने हा कर्तरी प्रयोग आहे.
The correct answer is Option B (कर्तरी प्रयोग).
Key Points:
• Identification of 'Kartari Prayog' (कर्तरी प्रयोग) with indirect experiential verbs (दिसणे, मिळणे, आवडणे, रुचणे, स्मरणे).
• In sentences like 'अर्जुनाला मासा दिसला', the verb root is 'दिस'.
• What appears? 'मासा' (The fish appears). Thus, 'मासा' is the grammatical subject (कर्ता).
• The subject 'मासा' is in the nominative case (प्रथमा विभक्ती - प्रत्ययरहित).
• If we change the gender/number of the subject: 'अर्जुनाला चिमणी दिसली' (feminine), 'अर्जुनाला पक्षी दिसले' (plural), the verb changes in accordance with the subject.
• Because the verb agrees with the uninflected subject ('मासा'), this is an example of अकर्मक कर्तरी प्रयोग (Intransitive Kartari Prayog).
• Official MPSC Final Answer Key: Option 2.
• Key Takeaway: In 'अर्जुनाला मासा दिसला', 'मासा' is the uninflected subject, making it Kartari Prayog.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'प्रयोग व प्रयोगांचे प्रकार (Voice / Prayog: कर्तरी, कर्मणी, भावे व संकीर्ण प्रयोग)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
कर्तरी प्रयोग: सकर्मक व अकर्मक कर्तरी प्रयोग (लक्षणे, नियम व ओळख)
वाक्यातील कर्ता, कर्म आणि क्रियापद यांच्या परस्पर व्याकरणिक संबंधाला 'प्रयोग' म्हणतात. जेव्हा वाक्यातील क्रियापदाचे रूप...
कर्मणी प्रयोग: ५ उपप्रकार (प्रधानकर्तुक, शक्य, समापन, पुराण व नवीन कर्मणी)
जेव्हा वाक्यातील क्रियापदाचे रूप हे कर्माच्या लिंग व वचनानुसार बदलते, तेव्हा त्या प्रयोगाला 'कर्मणी प्रयोग' (Passive Voi...
भावे प्रयोग व संकीर्ण/मिश्र प्रयोग: लक्षणे, उपप्रकार व संकर प्रयोग
जेव्हा वाक्यातील क्रियापदाचे रूप कर्ता किंवा कर्म या दोघांच्याही लिंग व वचनानुसार बदलत नसून ते नेहमी तृतीयपुरुषी नपुंसकल...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
भावकर्तृक क्रियापद नसणारे वाक्य ओळखा.
'कडून', 'करवी', 'द्वारा', 'मुळे', 'योगे', 'प्रमाणे' ही कोणत्...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Mains 2021 - Paper 1 (भाषा) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 मराठी भाषा व व्याकरण (Marathi Grammar) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :