प्रशासनिक न्यायाधिकरण नुसार अस्तित्त्वात येतात.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (कायदा) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• घटनात्मक तरतूद: 42 व्या घटनादुरुस्तीने (1976) राज्यघटनेत भाग XIV-A जोडून कलम 323A आणि 323B अन्वये प्रशासकीय न्यायाधिकरणे स्थापन करण्याचा अधिकार संसदेला दिला.
• कायद्याद्वारे निर्मिती (Statute): कलम 323A चा वापर करून संसदेने 'प्रशासकीय न्यायाधिकरण कायदा, 1985' हा विशेष कायदा (Statute) संमत केला.
• न्यायाधिकरणाचे कायदेशीर स्वरूप: प्रशासकीय न्यायाधिकरण ही संसदेच्या कायद्याने निर्माण झालेली संस्था (Creature of a Statute) असते. ती कोणत्याही विभागाच्या किंवा प्रशासनाच्या साध्या आदेशाने अथवा न्यायव्यवस्थेने स्थापन होत नाही, तर तिच्या निर्मितीमागे कायदेमंडळाचा रीतसर 'कायदा' असणे आवश्यक असते.
• उदाहरणे: केंद्रीय प्रशासकीय न्यायाधिकरण (CAT) आणि महाराष्ट्र प्रशासकीय न्यायाधिकरण (MAT) ही दोन्ही 1985 च्या कायद्यानुसार कार्यरत आहेत.
• निष्कर्ष: प्रशासकीय न्यायाधिकरणे 'कायद्यानुसार' (Statute) अस्तित्वात येत असल्याने पर्याय क्रमांक (3) अचूक आहे.
• महत्त्वाची टीप: कलम 323A अन्वये प्रशासकीय न्यायाधिकरणे ही विधिमंडळाने संमत केलेल्या 'कायद्यानुसार' (Statute) स्थापन होतात.
The correct answer is Option C (Statute).
Key Points:
• Constitutional Authorization: Inserted by the 42nd Constitutional Amendment Act, 1976, Part XIV-A (Articles 323A and 323B) empowers the competent legislature to establish administrative and other tribunals.
• Creation by Statute (Legislative Act): Under Article 323A, Parliament enacted a formal legislative enactment—the Administrative Tribunals Act, 1985 (a statute).
• Nature of Tribunals: An Administrative Tribunal is a creature of a statute (statutory body). It cannot be established by mere executive whim, departmental discretion, administrative fiat, or judicial declaration; it requires an explicit statutory enactment passed by the legislature.
• Examples: The Central Administrative Tribunal (CAT) and Maharashtra Administrative Tribunal (MAT) derive their powers strictly from the 1985 Act.
• Key Result: Administrative Tribunals are the creation of Statute / Law (Option 3).
• Key Takeaway: Administrative Tribunals are quasi-judicial bodies created by a legislative enactment (statute) under Article 323A.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'वैधानिक संस्था, आयोग व नियामक मंचे (Statutory & Non-Constitutional Bodies: NHRC, CIC, CVC, Lokpal & NITI Aayog)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
माहिती तंत्रज्ञान अधिनियमांतर्गत उर्वरीत शास्तीची शिक्षा ही...
विभाग प्रमुखाच्या परवानगीशिवाय खालीलपैकी कोणत्या मुद्दयावर र...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P2 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
