(a) महाराष्ट्रात, एकूण क्षेत्रफळापैकी फक्त 22% क्षेत्रात खनिजसंपत्ती आढळते. ह्याची ही दोनच मुख्य क्षेत्रे आहेत.
(b) पूर्व विदर्भात, गडचिरोली, भंडारा, चंद्रपूर व गोंदिया, तट कोंकण आणि दक्षिण महाराष्ट्रात, सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड व कोल्हापूर अशी क्षेत्रे आहेत.
पर्यायी उत्तरे :
(a) महाराष्ट्रात, एकूण क्षेत्रफळापैकी फक्त 22% क्षेत्रात खनिजसंपत्ती आढळते. ह्याची ही दोनच मुख्य क्षेत्रे आहेत.
(b) पूर्व विदर्भात, गडचिरोली, भंडारा, चंद्रपूर व गोंदिया, तट कोंकण आणि दक्षिण महाराष्ट्रात, सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड व कोल्हापूर अशी क्षेत्रे आहेत.
पर्यायी उत्तरे :
(a) Of the total area of Maharashtra, Minerals are found only in 22% and that too in two main regions only.
(b) These regions include Gadhchiroli, Bhandara, Chandrapur and Gondia in Eastern Vidarbha and Sindhudurg, Ratnagiri, Raigad and Kolhapur in Konkan and Southern Maharashtra.
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a) चूक (b) बरोबर) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्रातील खनिज संपत्तीचे भौगोलिक वितरण:
• खनिज क्षेत्राचे प्रमाण (विधान a चूक):
• महाराष्ट्राच्या एकूण भौगोलिक क्षेत्रापैकी केवळ १२.३३% (सुमारे १० ते १२.५%) क्षेत्रातच खनिज साठे आढळतात; २२% क्षेत्रात नाही. महाराष्ट्राचा बहुतांश भाग (सुमारे ८५-९०%) बेसाल्ट खडकाने व्यापल्याने तेथे खनिजांचा अभाव आहे.
• खनिजांचे दोन प्रमुख पट्टे (विधान b बरोबर):
• १. पूर्व विदर्भ: गडचिरोली (लोहखनिज), भंडारा (मँगनीज), गोंदिया, चंद्रपूर व नागपूर (दगडी कोळसा, चुनखडी).
• २. दक्षिण कोकण व दक्षिण महाराष्ट्र: सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड आणि कोल्हापूर (बॉक्साईट, लोहखनिज, सिलिका वाळू).
• त्यामुळे (a) चूक आणि (b) बरोबर हा पर्याय योग्य आहे.
• धारवाड व आर्कियन खडकात लोह-मँगनीज, तर जांभा खडकात बॉक्साईटचे समृद्ध साठे आहेत.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्रात सुमारे १२.३३% क्षेत्रात खनिजे आहेत (२२% नाही); पूर्व विदर्भ व दक्षिण कोकण/कोल्हापूर हे दोन मुख्य पट्टे आहेत.
The correct answer is Option C ((a) False (b) True).
Key Points:
• Mineral Distribution Geography of Maharashtra:
• Mineral Area Share (Statement a is FALSE):
• Mineral wealth in Maharashtra is concentrated in only about 12.33% (roughly 10% to 12.5%) of the state's total geographical area, NOT 22%. The remaining vast plateau (~85–90%) is covered by thick Deccan basalt traps devoid of major metallic mineral deposits.
• Geographic Belts (Statement b is TRUE):
• Minerals are strictly localized into two distinct geological clusters:
• 1. Eastern Vidarbha: Gadchiroli (iron ore), Bhandara (manganese, sillimanite), Gondia, Chandrapur, and Nagpur (coal, limestone, manganese).
• 2. South Konkan & South Maharashtra: Sindhudurg, Ratnagiri, Raigad, and Kolhapur (bauxite, iron ore, silica sand, chromite).
• Consequently, (a) is False and (b) is True.
• Dharwar and Archaean metamorphic rocks in Vidarbha host iron and manganese, while laterites in Konkan host bauxite.
• Key Takeaway: Minerals cover ~12.3% of Maharashtra (not 22%), clustered in Eastern Vidarbha and South Konkan/Kolhapur.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने, व्याघ्र प्रकल्प व खनिज संपत्ती' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
नदीच्या क्षरणामुळे निर्मित भूविशेष कोणते ? (a) कुंभगर्ता किं...
(a) कोयना जलविद्युत प्रकल्प, हा कृष्णा नदीच्या उपनदी कोयना,...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?
