एक बोट पाण्याच्या प्रवाहाच्या दिशेने 16 कि.मी. दोन तासात जाते. तेच अंतर प्रवाहाच्या विरुद्ध दिशेने जाण्यासाठी तीला चार तास लागतात तर संथ पाण्यात बोटीचा वेग किती ?

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (6 कि.मी./तास) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मुख्य संकल्पना बोट आणि प्रवाह (Boats and Streams) ही आहे.
• पायरी १: प्रवाहाच्या दिशेने व विरुद्ध दिशेचा वेग काढा.
• प्रवाहाच्या दिशेने वेग (Downstream) = अंतर / वेळ = १६ किमी / २ तास = ८ किमी/तास.
• प्रवाहाच्या विरुद्ध वेग (Upstream) = १६ किमी / ४ तास = ४ किमी/तास.
• पायरी २: संथ पाण्यातील बोटीचा वेग काढण्याचे सूत्र.
• संथ पाण्यातील वेग = (प्रवाहाच्या दिशेचा वेग + विरुद्ध दिशेचा वेग) / २. = (८ + ४) / २ = १२ / २ = ६ किमी/तास.
• महत्त्वाची टीप: संथ पाण्यातील बोटीचा वेग = (प्रवाहाच्या दिशेने वेग + प्रवाहाच्या विरुद्ध वेग) ÷ २.