महासराव
महासराव
🎯 सर्व परीक्षा (All Exams) 📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography)📅 वर्ष: 2018✕ ✕ सर्व फिल्टर्स रिसेट करा

महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) प्रश्नसंच: मागील वर्षांचे सर्व PYQs व उत्तरे

महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) विषयातील सर्व घटकवार मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs), अचूक उत्तरे आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह सराव करा.

📊 उपलब्ध प्रश्न: 122•🌐 भाषा: मराठी / इंग्रजी•✓ अधिकृत उत्तरतालिका व सविस्तर स्पष्टीकरण
⚙️ फिल्टर्स(122 प्रश्न)
📑 घटक: सर्व घटक महाराष्ट्राचे स्थान, विस्तार, सीमा व प्रशासकीय रचना35महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार10महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम18महाराष्ट्राचे हवामान, पर्जन्यमान व वनांचे प्रकार4महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने, व्याघ्र प्रकल्प व खनिज संपत्ती14महाराष्ट्रातील शेती, पिके, फलोत्पादन (GI Tags) व ऊर्जा संसाधने3महाराष्ट्रातील उद्योग, वाहतूक, दळणवळण, पर्यटन व सांस्कृतिक वारसा12जनगणना २०११: महाराष्ट्र व भारत तुलनात्मक सांख्यिकी व विश्लेषण9भारताची प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली14जगाचा प्राकृतिक भूगोल, वातावरण, वारे व भूरूपशास्त्र3
🎯 परीक्षा: सर्व परीक्षा पोलीस भरतीMPSC गट-क / तलाठी भरतीमहसूल सेवक (कोतवाल) भरती
📅 वर्ष: सर्व वर्षे 20252024202320222021201920182017
📚 प्रश्न यादी|पान 6 / 92018 चे प्रश्न
एकूण 122 पैकी 15 प्रश्न
प्रश्न #762023भारताची प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली
स्वतंत्र पहा ➔
उज्जैन हे शहर ….. या नदीकाठी वसलेले आहे.
Ujjain is located on the banks of the river.
a
यमुना
Yamuna
b
क्षिप्रा
Xippra
✓ उत्तर
c
नर्मदा
narmada
d
गोमती
Gomti
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय (B) 'क्षिप्रा' आहे. • मध्य प्रदेशातील ऐतिहासिक व पवित्र तीर्थक्षेत्र उज्जैन हे क्षिप्रा (शिप्रा) नदीच्या काठावर वसलेले आहे. • येथे प्रसिद्ध महाकालेश्वर ज्योतिर्लिंग मंदिर असून दर १२ वर्षांनी सिंहस्थ कुंभमेळा याच नदीकाठी भरतो.
& Correct answer is' Xiphora '. Ujjain, the historical and holy pilgrimage site of Madhya Pradesh, is situated on the banks of the river Kshipra (Shipra). There is a famous Mahakaleshwar Jyotirlinga temple, where the Kumbh Mela is held every 12 years.
प्रश्न #77पोलीस भरती2024महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम
स्वतंत्र पहा ➔
'कृष्णा नदी ही महाबळेश्वर येथुन उगम पावते.' या वाक्यातील विशेष नाम ओळखा ?
Identify the Proper Noun (Vishesh Naam) in the sentence: 'Krishna river originates from Mahabaleshwar.'
a
नदी व ही
The river and
b
उगम व नदी
source and river
c
कृष्णा व महाबळेश्वर
Krishna and Mahabaleshwar
✓ उत्तर
d
यापैकी नाही.
None of these.
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
'कृष्णा' (नदीचे नाव) आणि 'महाबळेश्वर' (ठिकाणाचे नाव) ही विशेष नामे आहेत.
Special names are 'Krishna' (name of the river) and 'Mahabaleshwar' (name of the place).
प्रश्न #78पोलीस भरती2025महाराष्ट्रातील शेती, पिके, फलोत्पादन (GI Tags) व ऊर्जा संसाधने
स्वतंत्र पहा ➔

कावेरी नदीवर १९०२ मध्ये उभारलेला आशियातील पहिला जलविद्युत प्रकल्प 'शिवसमुद्रम' (Shivanasamudra) खालीलपैकी कोणत्या राज्यात आहे?

The historic 'Shivanasamudra' hydroelectric project on the Kaveri River is situated in which state?

a

तामिळनाडू

Tamil Nadu

b

कर्नाटक

Karnataka (कर्नाटक - कावेरी नदी)

✓ उत्तर
c

आंध्र प्रदेश

Andhra Pradesh

d

केरळ

Kerala

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (B) कर्नाटक आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. शिवसमुद्रम जलविद्युत प्रकल्प हा कर्नाटक राज्यातील चामराजनगर जिल्ह्यात कावेरी नदीच्या धबधब्यावर १९०२ मध्ये म्हैसूर संस्थानाने उभारला होता.
२. हा भारतातील व आशियातील पहिल्या मुख्य जलविद्युत प्रकल्पांपैकी एक आहे, ज्यातून कोलार सुवर्ण खाणींना वीज पुरवली जात होती.
म्हणून पर्याय (B) बरोबर आहे.

The correct answer is Option (B) Karnataka.
Detailed Explanation:
The Shivanasamudra Falls and its pioneering hydroelectric station (commissioned in 1902) are located on the Kaveri River in Karnataka.
Hence, option (B) is correct.

प्रश्न #792023महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम
स्वतंत्र पहा ➔
हल्दिया बंदर ….. राज्यात आहे.
Haldia port ….. is in the state.
a
पश्चिम बंगाल
West Bengal
✓ उत्तर
b
सिक्कीम
Sikkim
c
ओरिसा
Orissa
d
तमिलनाडू
Tamil Nadu
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय (A) 'पश्चिम बंगाल' आहे. • हल्दिया बंदर (Haldia Port) हे पश्चिम बंगाल राज्यातील पूर्व मेदिनीपूर जिल्ह्यात हुगळी आणि हलदी नदीच्या संगमावर वसलेले प्रमुख आंतरराष्ट्रीय व्यापारी बंदर आहे. • हे बंदर कोलकाता बंदरावरील भार कमी करण्यासाठी विकसित करण्यात आले आहे.
The correct answer is West Bengal. Haldia Port is a major international commercial port located at the confluence of Hooghly and Haldi rivers in East Medinipur district of the state of West Bengal. The port has been developed to reduce the load on the Kolkata Port.
प्रश्न #80पोलीस भरती2024भारताची प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली
स्वतंत्र पहा ➔

खालील पैकी कोणते जागतीक वारसा स्थळ (UNESCO WORLD HERITAGE SITE) नाही

Which of the following is NOT a UNESCO World Heritage Site?

a

एलीफंटा लेणी

Elephanta Caves

b

छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनस

Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus

c

रायगड किल्ला

Raigad Fort

✓ उत्तर
d

अंजठा लेणी

Anjatha Caves

✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:

**रायगड किल्ला** हा जागतिक वारसा स्थळ नाही. (एलीफंटा लेणी, छत्रपति शिवाजी महाराज टर्मिनस आणि अजंठा लेणी हे जागतिक वारसा स्थळ आहेत.) - July 2025 मध्ये रायगड किल्ला जागतिक वारसा म्हणून जाहीर झाले आहे ..

**Raigad Fort** is not a World Heritage Site in 2024 . (Elephanta Caves, Chhatrapati Shivaji Maharaj Terminus and Ajantha Caves are World Heritage Sites.) - Raigad Fort was officially inscribed as a UNESCO World Heritage Site in July 2025

प्रश्न #81पोलीस भरती2024महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार
स्वतंत्र पहा ➔
खालीलपैकी पर्जन्यछायेच्या प्रदेशामध्ये ....... चे स्थान आहे.
The location of ... is in the rain shadow region.
a
महाड
Mahad
b
वाई
Y
✓ उत्तर
c
महाबळेश्वर
Mahabaleshwar
d
नाशिक
Nashik
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
वाई हे ठिकाण पर्जन्यछायेच्या प्रदेशात येते.
The place Y falls in the rain shadow region.
प्रश्न #82पोलीस भरती2024महाराष्ट्रातील उद्योग, वाहतूक, दळणवळण, पर्यटन व सांस्कृतिक वारसा
स्वतंत्र पहा ➔
बांद्रा वरळी सीलिंक कोणत्या वर्षी सुरू करण्यात आला?
In which year was the Bandra Worli Sea Link commissioned?
a
२००७
2007
b
२००९
2009
✓ उत्तर
c
२०१२
2012
d
२०१४
2014
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
बांद्रा वरळी सी-लिंकचे उदघाटन **२००९** मध्ये करण्यात आले.
Bandra Worli C-Link was inaugurated in **2009**.
प्रश्न #83पोलीस भरती2024भारताची प्राकृतिक रचना व जलप्रणाली
स्वतंत्र पहा ➔
अरवली, हिमालय, आल्प्स, रॉकी व अॅन्डीज हे खालीलपैकी कोणत्या एका प्रकारचे पर्वत आहे ?
Aravalli, Himalayas, Alps, Rockies, and Andes are which type of mountains?
a
उवशिष्ट
residual
b
वलीय
Valiyya
✓ उत्तर
c
ज्वालामुखी
Volcano
d
गटीय
Group
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
हे सर्व वलीचे (Fold) पर्वत आहेत.
All these are fold mountains.
प्रश्न #84पोलीस भरती2025महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने, व्याघ्र प्रकल्प व खनिज संपत्ती
स्वतंत्र पहा ➔

भारतात नामिबिया आणि दक्षिण आफ्रिकेतून आणलेल्या आफ्रिकन चित्त्यांचे (Cheetah) ऐतिहासिक पुनर्वसन खालीलपैकी कोणत्या राष्ट्रीय उद्यानात केले जात आहे?

In which national park of India is Project Cheetah (reintroduction of African cheetahs) being implemented?

a

ताडोबा राष्ट्रीय उद्यान (महाराष्ट्र)

Tadoba National Park

b

जिम कॉर्बेट राष्ट्रीय उद्यान (उत्तराखंड)

Jim Corbett National Park

c

बन्नेरघट्टा राष्ट्रीय उद्यान (कर्नाटक)

Bannerghatta National Park

d

कुनो राष्ट्रीय उद्यान (मध्य प्रदेश)

Kuno National Park (कुनो राष्ट्रीय उद्यान, मध्य प्रदेश)

✓ उत्तर
✓ अचूक उत्तर: पर्याय D|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (D) कुनो राष्ट्रीय उद्यान आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. १९५२ मध्ये भारतातून नामशेष झालेल्या चित्त्यांचे पुनर्वसन करण्यासाठी केंद्र सरकारने मध्य प्रदेशातील श्योपूर जिल्ह्यातील 'कुनो राष्ट्रीय उद्यान' (Kuno National Park) ची निवड केली.
२. १७ सप्टेंबर २०२२ रोजी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी नामिबियातून आणलेले पहिले आठ चित्ते कुनो उद्यानात सोडले होते.
म्हणून कुनो राष्ट्रीय उद्यान हे योग्य उत्तर आहे.

The correct answer is Option (D) Kuno National Park.
Detailed Explanation:
Under Project Cheetah, translocated African cheetahs were reintroduced into Kuno National Park in Madhya Pradesh.
Hence, option (D) is correct.

प्रश्न #85पोलीस भरती2025जनगणना २०११: महाराष्ट्र व भारत तुलनात्मक सांख्यिकी व विश्लेषण
स्वतंत्र पहा ➔

अर्थशास्त्रानुसार 'महागाई' (फुलीव चलनवाढ / Inflation) या संज्ञेची अचूक व्याख्या कोणती आहे?

What is the accurate economic definition of 'Inflation' (महागाई)?

a

उत्पादित सर्व वस्तू आणि सेवांच्या एकूण मूल्यांची बेरीज

Total value of produced goods and services (GDP)

b

वस्तू आणि सेवांच्या किंमतींमध्ये सातत्याने होणारी सर्वसाधारण वाढ

A sustained, general increase in the price level of goods and services (Inflation)

✓ उत्तर
c

आयात केलेल्या सर्व वस्तू आणि सेवांचे एकूण मूल्य

Total value of imports

d

निर्यात केलेल्या सर्व वस्तू आणि सेवांचे एकूण मूल्य

Total value of exports

✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय (B) वस्तू आणि सेवांच्या किमतीमध्ये होणारी सर्वसाधारण वाढ आहे.
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१. अर्थशास्त्रानुसार, जेव्हा अर्थव्यवस्थेत वस्तू आणि सेवांच्या सर्वसाधारण किंमत पातळीत सातत्याने व मोठ्या प्रमाणावर वाढ होते आणि पैशाची क्रयशक्ती (खरेदीक्षमता) घटते, त्या स्थितीला 'महागाई' किंवा चलनवाढ (Inflation) म्हणतात.
म्हणून पर्याय (B) ही महागाईची अचूक व्याख्या आहे.

The correct answer is Option (B) A sustained general increase in price level.
Detailed Explanation:
Inflation is defined as a persistent, broad-based rise in the general price level of goods and services over time, diminishing purchasing power.
Hence, option (B) is correct.

प्रश्न #86पोलीस भरती2024महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने, व्याघ्र प्रकल्प व खनिज संपत्ती
स्वतंत्र पहा ➔
मेळघाट येथील प्रोजेक्ट टायगर हे कोणत्या जिल्हयात आहे?
In which district is the Melghat Project Tiger located?
a
गडचिरोली
Gadchiroli
b
चंद्रपुर
Chandrapur
c
अमरावती
Amravati
✓ उत्तर
d
यवतमाळ
Yavatmal
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
मेळघाट व्याघ्र प्रकल्प (Melghat Tiger Project) महाराष्ट्रातील **अमरावती** जिल्ह्यात आहे.
Melghat Tiger Project is located in **Amravati** district of Maharashtra.
प्रश्न #87पोलीस भरती2024महाराष्ट्राची जलप्रणाली, नद्या, धरणे व संगम
स्वतंत्र पहा ➔
महाराष्ट्रातील ... या जल विद्युत प्रकल्पास अर्वाचीन महाराष्ट्राची भाग्यरेखा असे संबोधले जाते.
Which hydroelectric project in Maharashtra is called the 'Lifeline of Modern Maharashtra'?
a
कोयना
Koyna
✓ उत्तर
b
खोपोली
Khopoli
c
जायकवाडी
Jayakwadi
d
भिवपुरी
Bhivpuri
✓ अचूक उत्तर: पर्याय A|सविस्तर स्पष्टीकरण:
कोयना प्रकल्पास अर्वाचीन महाराष्ट्राची भाग्यरेखा म्हणतात.
The Koyna project is called the fortune line of Arvachina Maharashtra.
प्रश्न #88पोलीस भरती2024महाराष्ट्रातील राष्ट्रीय उद्याने, व्याघ्र प्रकल्प व खनिज संपत्ती
स्वतंत्र पहा ➔
खालीलपैकी कोणते राष्ट्रीय उदयान मुंबईमध्ये आहे?
Which of the following National Parks is located in Mumbai?
a
राजीव गांधी राष्ट्रीय उदयान
Rajiv Gandhi National Rise
b
संजय गांधी राष्ट्रीय उदयान
Sanjay Gandhi National Rise
✓ उत्तर
c
जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय उदयान
Jawaharlal Nehru National Emergence
d
यापैकी नाही
None of these
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
**संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यान** (Sanjay Gandhi National Park - SGNP) हे मुंबईत (बोरीवली येथे) स्थित आहे.
**Sanjay Gandhi National Park** (Sanjay Gandhi National Park - SGNP) is located in Mumbai (at Borivali).
प्रश्न #89पोलीस भरती2024जनगणना २०११: महाराष्ट्र व भारत तुलनात्मक सांख्यिकी व विश्लेषण
स्वतंत्र पहा ➔
भारतात हरित क्रांतीची सुरूवात ...... साली झाली.
The Green Revolution in India started in the year ......
a
1947
1947
b
1951
1951
c
1965
1965
✓ उत्तर
d
1974
1974
✓ अचूक उत्तर: पर्याय C|सविस्तर स्पष्टीकरण:
भारतात हरित क्रांतीची सुरुवात 1965-66 च्या सुमारास झाली.
The Green Revolution in India started around 1965-66.
प्रश्न #90पोलीस भरती2024महाराष्ट्रातील उद्योग, वाहतूक, दळणवळण, पर्यटन व सांस्कृतिक वारसा
स्वतंत्र पहा ➔
वाधावन बंदर कोणत्या जिल्हयात आहे?
In which district is the Vadhavan port located?
a
सिंधुदुर्ग
Sindhudurg
b
पालघर
Palghar
✓ उत्तर
c
रायगड
Raigad
d
मुंबई
Mumbai
✓ अचूक उत्तर: पर्याय B|सविस्तर स्पष्टीकरण:
वादवन (Vadhavan) बंदर (Proposed Major Port) महाराष्ट्रातील **पालघर** जिल्ह्यात आहे.
Vadhavan Port (Proposed Major Port) is located in **Palghar** district of Maharashtra.
← मागील पान पान 6 / 9 पुढील पान →