Articles (A, An, The) & Determiners: Golden Rules, Exceptions, Omission of Articles & Solved Examples
Articles (A, An, The) & Determiners: Golden Rules, Exceptions, Omission of Articles & Solved Examples या घटकामध्ये Indefinite Articles, Definite Article, Omission of Articles (Zero Article) या मुद्द्यांचा सविस्तर समावेश आहे.
🎯 Articles (A, An, The) & Determiners: Vowel Sounds, Omission Rules, Few vs Little & Exceptions
उपपदे (Articles) हा इंग्रजी भाषेतील सर्वांत फसवणारा आणि हमखास प्रश्न विचारला जाणारा घटक आहे. अक्षरांवर नव्हे तर 'स्वराच्या उच्चारावर' आधारित A/An चा वापर (A European, An honest man, An MP, A University), निश्चित उपपद 'The' चे विशिष्ट नियम, उपपदांचा लोप (Omission of Articles / Zero Article) आणि Determiners (Few vs Little, Some vs Any) ची सविस्तर मार्गदर्शिका.
अभ्यासक्रम अनुक्रमणिका (Content Index)
१ अनिश्चित उपपदे (Indefinite Articles: A / An): 'उच्चार' हाच एकमेव निकष
विद्यार्थ्यांचा सर्वांत मोठा गैरसमज म्हणजे A, E, I, O, U ने शब्द सुरू झाला की डोळे झाकून 'An' लावतात. नियम असा आहे की, शब्दाच्या पहिल्या अक्षरावर नव्हे तर त्याच्या सुरुवातीच्या ध्वनीवर (Initial Sound) उपपद ठरते.
१. 'An' चा वापर (Vowel Sound - स्वर उच्चार: अ, आ, इ, ई, ए, ॲ, ओ):
- • 'H' सायलेंट असणारे शब्द: An hour (उच्चार: अवर), An honest man (ऑनेस्ट), An heir (एअर - वारस), An honour (ऑनर), An honourable person.
- • संक्षिप्त रूपे (Abbreviations) ज्यांचा उच्चार स्वराने सुरू होतो:
An MP (एम.पी. - 'ए' स्वर), An MLA, An MBA, An SDM, An FIR, An NCC cadet, An X-ray, An SOS message, An LLB student. - • साधे स्वर शब्द: An apple, An umbrella, An elephant, An orange.
२. 'A' चा वापर (Consonant Sound - व्यंजन उच्चार: य, व इत्यादी):
- • 'E' किंवा 'U' ने सुरू होणारे पण उच्चार 'य' (Yu) असणारे:
A European (उच्चार: युरोपियन), A university (युनिव्हर्सिटी), A unique book, A uniform, A union, A unit, A utensil, A eulogy. - • 'O' ने सुरू होणारे पण उच्चार 'व' (Wa) असणारे:
A one-rupee note (वन-रुपी), A one-eyed man, A one-way road. - • सामान्य व्यंजन शब्द: A doctor, A pen, A book, A horse, A historic monument (ह चा स्पष्ट उच्चार).
२ निश्चित उपपद (Definite Article: The): अनिवार्य वापराच्या जागा
| श्रेणी / संदर्भ | 'The' वापरण्याचे कारण व उदाहरणे | परीक्षेतील महत्त्वाचा अपवाद |
|---|---|---|
| नद्या, समुद्र व महासागर | The Ganga, The Yamuna, The Nile, The Arabian Sea, The Indian Ocean, The Pacific Ocean | तलावांच्या नावापुढे 'The' येत नाही (उदा. Lake Victoria). |
| पर्वतरांगा (Mountain Ranges) | The Himalayas, The Alps, The Sahyadri, The Rockies | एकाच शिखरापुढे 'The' येत नाही! (उदा. Mount Everest, K2). |
| पवित्र धर्मग्रंथ (Holy Scriptures) | The Bhagavad Gita, The Ramayana, The Bible, The Quran | लेखकाचे नाव जोडल्यास 'The' लागत नाही (उदा. Valmiki's Ramayana). |
| वर्तमानपत्रे व ऐतिहासिक इमारती | The Times of India, The Hindu, The Taj Mahal, The Red Fort | मासिकांच्या नावापुढे सामान्यतः 'The' येत नाही. |
| वाद्ये (Musical Instruments) | He plays the piano. She is learning the guitar. | केवळ वस्तू म्हणून खरेदी करताना 'A' येतो (He bought a piano). |
| सुपरलेटिव्ह व क्रमवाचक संख्या | The tallest boy, The most beautiful, The first chapter, The ninth floor | Possessive pronoun नंतर 'The' येत नाही (He is my best friend). |
| दोन तुलनात्मक रचना (Parallel) | The higher you climb, the colder it gets. The more you earn, the more you spend. | दोन्ही तुलनात्मक शब्दांमागे 'The' अनिवार्य असतो. |
| देश ज्यांच्या नावात Republic/States | The USA, The UK, The UAE, The Netherlands, The Philippines | सामान्य देशांपुढे 'The' येत नाही (India, France, Japan). |
३ उपपदांचा लोप (Omission of Articles / Zero Article)
खालील संदर्भात कोणतेही उपपद वापरले जात नाही:
- • भाषांच्या नावापूर्वी: English is an international language. (परंतु 'The English' म्हटले तर त्याचा अर्थ 'इंग्रज लोक' असा होतो!).
- • खेळांच्या नावापूर्वी: He plays cricket (The cricket नाही).
- • जेवणाच्या वेळा (Meals): Dinner is ready, We had breakfast at 8 am. (परंतु खास मेजवानी असल्यास: The dinner hosted by the President was grand).
- • शाळा, कॉलेज, मंदिर, रुग्णालय, तुरुंग, बाजार: जेव्हा त्या ठिकाणी त्यांच्या मूळ प्राथमिक उद्देशासाठी (Primary purpose) गेले जाते:
"The injured man was taken to hospital." (उपचारासाठी असल्याने No Article - British English / BrE नुसार; American English मध्ये सामान्यतः 'the hospital' वापरतात).
"I went to the hospital to meet my friend." (मित्राला भेटण्यासाठी म्हणजेच दुय्यम उद्देशाने गेल्याने 'The' लागतो!). - • ऋतू व आजारांच्या नावापूर्वी: Malaria, Cancer, Cholera (No article).
४ डिटरमायनर्स (Determiners): Few vs Little तुलना व वापर
FEW (संख्यावाचक - Countable Nouns साठी):
- • Few: जवळजवळ नाहीच्या बरोबर (नकारात्मक अर्थ).
उदा. "He has few friends" (त्याला जवळजवळ कोणीच मित्र नाहीत). - • A few: थोडेफार, काही प्रमाणात (सकारात्मक अर्थ).
उदा. "He has a few friends in Pune" (त्याला पुण्यात थोडे मित्र आहेत). - • The few: जे काही थोडे आहेत ते सर्व.
उदा. "The few friends he had, helped him."
LITTLE (प्रमाणवाचक - Uncountable Nouns साठी):
- • Little: जवळजवळ काहीच नाही (नकारात्मक अर्थ).
उदा. "There is little milk in the pot" (दूध नाहीच्या बरोबर आहे). - • A little: थोडेफार (सकारात्मक अर्थ).
उदा. "A little knowledge is a dangerous thing." - • The little: जे काही थोडे शिल्लक आहे ते संपूर्ण.
उदा. "The cat drank the little milk left in the bowl."
५ सविस्तर सोडवलेली मार्गदर्शक उदाहरणे (Spotting Errors & Fillers)
"Mr. Sharma is ______ honourable man and he works as ______ university professor."
पायरी १: 'Honourable' मधील 'H' सायलेंट असून उच्चार 'ऑ' (स्वर ध्वनी) असा होतो, म्हणून यापूर्वी 'an' येईल.
पायरी २: 'University' ची सुरुवात 'U' ने झाली असली तरी उच्चार 'यु' (व्यंजन ध्वनी / Consonant sound 'Y') असा होतो, म्हणून यापूर्वी 'a' येईल.
उत्तर: an, a (An honourable man, a university professor).
★ पोलीस भरती व सरळसेवा (TCS-IBPS) स्पेशल वन-लाइनर तथ्ये व वारंवार विचारलेले प्रश्न
| क्र. | वारंवार विचारलेला इंग्रजी प्रश्न | योग्य उपपद / थेट अचूक उत्तर |
|---|---|---|
| १ | He is ______ European citizen. | 'a' (उच्चार 'यु' व्यंजन असल्याने). |
| २ | He gave me ______ one-rupee note. | 'a' (उच्चार 'व' व्यंजन असल्याने). |
| ३ | His father is ______ MLA. | 'an' (उच्चार 'एम' - 'ए' स्वर असल्याने). |
| ४ | He lodged ______ FIR at the police station. | 'an' (उच्चार 'एफ' - 'ए' स्वर असल्याने). |
| ५ | She returned after ______ hour. | 'an' (h सायलेंट असल्याने). |
| ६ | ______ Mount Everest is the highest peak. | No article / Zero Article (पर्वत शिखरामागे येत नाही). |
| ७ | ______ Himalayas are in the north of India. | 'The' (संपूर्ण पर्वतरांगेपुढे 'The' लागतो). |
| ८ | ______ higher you go, ______ cooler you feel. | 'The, The' (दोन्ही तुलनात्मक शब्दांमागे 'The'). |
| ९ | Gold is ______ precious metal. | 'a' (Gold मागे No article, पण metal मागे 'a'). |
| १० | ______ gold of Kolar mines is famous. | 'The' (विशिष्ट ठिकाणचे सोने असल्याने 'The' लागतो). |
| ११ | ______ English defeated the French. | 'The' ('The English' म्हणजे इंग्रज सैन्य/लोक). |
| १२ | English is spoken by ______ English. | No article, The (पहिल्या भाषेपुढे नाही, दुसऱ्या लोकांमागे The). |
| १३ | He is fond of playing ______ flute. | 'the' (वाद्यांच्या नावामागे नेहमी 'The' लागतो). |
| १४ | ______ little learning is a dangerous thing. | 'A' little (प्रसिद्ध इंग्रजी म्हण). |
| १५ | He has ______ hope of recovery (almost none). | 'little' (नकारात्मक अर्थाने 'little' येतो). |
| १६ | Kalidas is ______ Shakespeare of India. | 'the' (विशेषनामाची उपमा देताना 'The' लागतो). |
? MPSC व स्पर्धा परीक्षा मागील वर्षांचे प्रश्न (PYQs) सविस्तर विश्लेषणासह
Q. 1. Fill in the blanks with appropriate articles:
"______ richer a person becomes, ______ more miserly he turns."
Detailed Analytical Explanation:
• In parallel comparative constructions expressing proportional increase or decrease (The + comparative... the + comparative), the definite article 'The' must precede both comparative adjectives.
• Example: The richer... the more miserly. (जसजसा माणूस श्रीमंत होतो, तसतसा तो अधिक कंजूष बनतो).
Correct Option: (2) The, the.
Q. 2. Choose the sentence with the correct use of article:
Detailed Analytical Explanation:
• When established institutional places like church, school, college, university, hospital (BrE), prison, bed are visited for their primary purpose (prayer, study, treatment, punishment, sleep), no article (Zero Article) is used before them.
• Since he goes there 'to pray' (primary religious purpose), 'the' is omitted: "He goes to church every Sunday to pray."
• महत्त्वाचा फरक: Standard English मध्ये the temple व the market असा 'the' वापरला जातो (उदा. 'He goes to the temple to pray', 'She went to the market'). Institutional zero article हा church, school, college, prison या ठराविक संस्थात्मक नामांपुरता मर्यादित आहे.
Correct Option: (2).
Q. 3. "He is ______ honest police officer." Choose the correct option:
Detailed Analytical Explanation:
• The word 'honest' begins with a silent 'h' and sounds with a vowel sound 'o' (ऑनेस्ट). Therefore, it takes the indefinite article 'an'.
Correct Option: (2) an.
Articles & Determiners Practice Test 02
या घटकाचा अभ्यास पूर्ण झाला असल्यास लगेच चाचणी सोडून सराव करा.