📅MPSC Group C Clerk-Typist Prelims 2011 PaperGoogle वर फॉलो करा

'य-य-य-य' हे कोणत्या अक्षरवृत्ताचे गण आहेत ?

'य-य-य-य' हे कोणत्या अक्षरवृत्ताचे गण आहेत ?
पर्याय (Options):
a
इंद्रवज्रा
इंद्रवज्रा
b
भुजंग प्रयात
भुजंग प्रयात
✓ योग्य उत्तर
c
वसंत तिलका
वसंत तिलका
d
पृथ्वी
पृथ्वी
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (भुजंग प्रयात) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• अक्षरगणवृत्तांमध्ये प्रत्येक ओळीतील अक्षरांची संख्या आणि त्यांचे गण (लघु-गुरू क्रम) निश्चित असतात. तीन अक्षरांचा एक गण असतो.
• भुजंग प्रयात वृत्ताची लक्षणे:
• या वृत्तात प्रत्येक चरणात (ओळीत) १२ अक्षरे असतात.
• याचे गण 'य-य-य-य' असे पडतात.
• 'य' गणाचे स्वरूप 'लघु-गुरू-गुरू' (आदि लघु) असे असते.
• उदाहरण: 'मना सज्जना भक्तीपंथेची जावे' (रामदास स्वामींचे मनाचे श्लोक याच वृत्तात आहेत).
• इतर वृत्तांचे गण:
• इंद्रवज्रा: ११ अक्षरे (त, त, ज, ग, ग).
• वसंत तिलका: १४ अक्षरे (त, भ, ज, ज, ग, ग).
• पृथ्वी: १७ अक्षरे (ज, स, ज, स, य, ल, ग).
• त्यामुळे 'य-य-य-य' हे गण भुजंग प्रयात वृत्ताचे आहेत. पर्याय २ योग्य आहे.
• महत्त्वाची टीप: भुजंगप्रयात वृत्तात १२ अक्षरे असतात आणि त्याचे गण 'य-य-य-य' असे असतात. (उदा. मनाचे श्लोक).

The correct answer is Option B (भुजंग प्रयात).

Key Points:
• In Marathi poetic meters (Vrutta), an Aksharganavrutta has a specific fixed sequence of syllabic groups (Ganas). Each 'Gana' consists of 3 syllables.
• Syllable count: It contains exactly 12 syllables per line.
• Gana arrangement: The syllables are grouped into four 'य' ganas (य-य-य-य).
• The 'य' (Ya) gana consists of a short-long-long (लघु-गुरू-गुरू / u - -) syllable pattern.
• Characteristics of other options:
• इंद्रवज्रा (Indravajra): 11 syllables (त-त-ज-ग-ग).
• वसंत तिलका (Vasant Tilaka): 14 syllables (त-भ-ज-ज-ग-ग).
• पृथ्वी (Prithvi): 17 syllables (ज-स-ज-स-य-ल-ग).
• Therefore, the 'य-य-य-य' sequence belongs strictly to the भुजंग प्रयात meter. Option 2 is correct.
• Key Takeaway: Bhujangprayat is a 12-syllable meter with the exact Gana sequence 'य-य-य-य' (Ya-Ya-Ya-Ya).

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'वृत्त, छंदविचार व काव्यप्रकार (Prosody: अक्षरगणवृत्ते, मात्रावृत्ते, ओवी व अभंग)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा