नागरी प्रारूपाचे समकेंद्रीय वर्तुळ प्रतिमान सिद्धांत कोणी मांडला ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (ई. डब्ल्यू. बर्गेस) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• नागरी भू-वापर सिद्धांत (Urban Morphology Models):
• १९२५ मध्ये अमेरिकन समाजशास्त्रज्ञ व भूगोलतज्ज्ञ अर्नेस्ट डब्ल्यू. बर्गेस (E. W. Burgess) यांनी शिकागो शहराच्या अभ्यासावरून 'समकेंद्रीय वर्तुळ प्रतिमान' (Concentric Zone Model) हा प्रसिद्ध सिद्धांत मांडला.
• त्यांनी शहराची रचना ५ समकेंद्रीय वर्तुळांमध्ये स्पष्ट केली:
• १. मध्यवर्ती व्यापारी केंद्र (CBD)
• २. संक्रमण विभाग (Zone of Transition)
• ३. कामगारांची वस्ती
• ४. उत्तम निवासी विभाग
• ५. उपनगरीय प्रवासी विभाग (Commuter Zone).
• (हॉमर हॉयेट यांनी 'खंड प्रारूप' तर हॅरिस व उलमन यांनी 'बहु-केंद्रक सिद्धांत' मांडला होता).
• महत्त्वाची टीप: नागरी संरचनेचा समकेंद्रीय वर्तुळ प्रतिमान सिद्धांत (Concentric Zone Model) ई. डब्ल्यू. बर्गेस यांनी मांडला.
The correct answer is Option A (E. W. Burgess).
Key Points:
• Urban Land Use Models:
• In 1925, American sociologist Ernest W. Burgess (ई. डब्ल्यू. बर्गेस) propounded the Concentric Zone Model (समकेंद्रीय वर्तुळ प्रतिमान) based on his study of Chicago.
• The model conceptualizes urban expansion in 5 concentric rings/zones:
• 1. Zone I: Central Business District (CBD)
• 2. Zone II: Zone of Transition
• 3. Zone III: Zone of Independent Workingmen's Homes
• 4. Zone IV: Zone of Better Residences
• 5. Zone V: Commuter Zone
• (Homer Hoyt developed the *Sector Model* in 1939; Chauncy Harris and Edward Ullman developed the *Multiple Nuclei Model* in 1945).
• Key Takeaway: Ernest W. Burgess developed the Concentric Zone Theory of urban structure in 1925.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!
१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.
इ.स. 1911 मध्ये प्रकाशित झालेला खालीलपैकी कोणता ग्रंथ कु. एल...
ब्लाश, बोमेन व ब्रुन्स या भूगोलतज्ञांनी कोणत्या विचार सरणीचे...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?