#22📅 MPSC Group C Mains 2018 - Paper 2 (सामान्य ज्ञान व बुद्धिमत्ता)(2018) +1 गुण

ते शीतलोपचारे जागी झाली हळूच मग बोले ।
औषध नलगे मजला, परिसुनि माता 'बरे' म्हणुनि डोले ।।
या वाक्यात पुढीलपैकी कोणता श्लेष आहे ?

Which type of Shlesh (pun) is present in the verse:
'Te shitalopachare jagi jhali halooch mag bole |
Oushadh nalage majala, parisuni mata 'bare' mhanuni dole ||'?

पर्याय (Options):

क्लिष्ट श्लेष

Klishta Shlesh

सभंग श्लेष

Sabhanga Shlesh

अभंग श्लेष

Abhanga Shlesh

✓ योग्य उत्तर

चमत्कृती श्लेष

Chamatkruti Shlesh

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (अभंग श्लेष) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• एकाच शब्दातून दोन वेगळे अर्थ निघतात तेव्हा श्लेष अलंकार होतो. याचे अभंग श्लेष आणि सभंग श्लेष असे दोन प्रकार पडतात.
• जेव्हा शब्दाची कोणतीही फोड न करता (अ-भंग) मूळ शब्दाचेच दोन अर्थ सहजतेने निघतात, तेव्हा त्यास 'अभंग श्लेष' म्हणतात.
• औषध 'नलगे' म्हणजे औषधाची गरज नाही (नको).
• 'नल-गे' म्हणजे 'नल' राजाचे ध्यान किंवा नल राजाविषयीचे प्रेम हेच औषध.
• शब्दाची फोड न करता हे अर्थ अभिप्रेत असल्याने हा 'अभंग श्लेष' आहे (पर्याय ३).
• सभंग श्लेषामध्ये शब्दाचे तुकडे/फोड करून दुसरा अर्थ काढला जातो.
• महत्त्वाची टीप: शब्दाची कोणतीही तोडफोड न करता जेव्हा दोन स्वतंत्र अर्थ निघतात, तेव्हा तेथे 'अभंग श्लेष' होतो.

The correct answer is Option C (Abhanga Shlesh).

Key Points:
• Shlesh Alankar occurs when a word conveys two distinct meanings in a single sentence. It has two primary branches: Abhanga Shlesh and Sabhanga Shlesh.
• In Abhanga Shlesh (अभंग श्लेष), the dual meaning is obtained naturally without breaking/splitting the word apart (शब्दाची फोड न करता).
• 'नलगे' means 'नको आहे' (I do not need medicine).
• 'नलगे' simultaneously means 'नल राजाचे औषध लागे' (Only the cure from King Nala works for me).
• As the word 'नलगे' provides both meanings in its natural intact form without phonetic splitting, it is Abhanga Shlesh (Option 3).
• Key Takeaway: When a word yields double meanings without breaking its spelling (as in 'नलगे'), it is Abhanga Shlesh.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन