📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 PaperGoogle वर फॉलो करा

पुढील दोन विधानांपैकी कोणते योग्य आहे ?
(a) जमिनीची वाऱ्यामुळे होणारी धूप जमिनीची पारगम्यता बदलून गंभीर स्वरूपाची हानी घडवून आणते.
(b) हिस्टोसोल्स यांना नैसर्गिक / जैविक मृदा म्हणतात.
पर्यायी उत्तरे :

Which one of the following two statements is correct?
(a) Soil erosion by wind brings about serious damage to soil by changing the soil permeability.
(b) Histosols are known as organic soils.
Answer options:

पर्याय (Options):
a
केवळ (a)
Only (a)
b
केवळ (b)
Only (b)
✓ योग्य उत्तर
c
दोन्ही
Both
d
एकही नाही
Neither
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय b
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (केवळ (b)) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मृदा वर्गीकरण (Soil Taxonomy) व धूप यांत्रिकी:
• हिस्टोसोल्स (Histosols - सेंद्रिय/जैविक मृदा): विधान (b) बरोबर आहे. अमेरिकन कृषी विभागाच्या (USDA) मृदा वर्गवारीनुसार 'हिस्टोसोल्स' या मृदा गटामध्ये वनस्पती व जीवांच्या कुजलेल्या अवशेषांचे (पीट/मॅक) प्रमाण २०% ते ३०% पेक्षा जास्त असते; त्यामुळे हिस्टोसोल्सला सेंद्रिय / जैविक मृदा (Organic Soils) म्हणून ओळखले जाते.
• वाऱ्यामुळे होणारी धूप: विधान (a) चुकीचे मानले आहे, कारण वाऱ्याच्या धूपाचे मुख्य नुकसान म्हणजे जमिनीच्या पृष्ठभागावरील सुपीक सेंद्रिय थर उडून जाणे (अपवहन) व जमीन वाळूयुक्त बनणे हे असते, जमिनीची पारगम्यता बदलणे हे त्याचे मुख्य स्वरूप नसते.
• त्यामुळे आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार केवळ (b) हे विधान योग्य आहे (पर्याय २).
• महत्त्वाची टीप: हिस्टोसोल्स (Histosols) या मृदा प्रकाराला सेंद्रिय/जैविक मृदा (Organic Soils) म्हटले जाते.

The correct answer is Option B (Only (b)).

Key Points:
• Soil Taxonomy & Soil Physics:
• Histosols as Organic Soils: Statement (b) is correct. In USDA Soil Taxonomy, Histosols (from Greek *histos* meaning tissue) are specifically defined as soils composed predominantly of organic soil materials (muck, peat, bog soils) containing >20–30% organic matter by weight in the upper layers, universally referred to as Organic Soils (जैविक मृदा).
• Wind Erosion Mechanism: Statement (a) is evaluated as incorrect because wind erosion primarily damages soils through surface soil detachment, deflation of nutrient-rich organic topsoil fractions, coarsening of texture, abrasion of vegetation, and sandblasting/dune accumulation, rather than being fundamentally characterized as an agent changing internal subsoil hydraulic permeability.
• According to the official MPSC answer key, only statement (b) is correct (Option 2).
• Key Takeaway: Histosols are defined as organic soils dominated by peat and organic matter in USDA Soil Taxonomy.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची मृदा, नैसर्गिक वनस्पती व वने' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2015 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔