खालीलपैकी कोणत्या प्रकारचे पर्जन्य, वारा येत असलेल्या पर्वत उतारावर आढळते ?
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (प्रतिरोध पर्जन्य) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पर्जन्याचे प्रकार आणि वैशिष्ट्ये:
• प्रतिरोध पर्जन्य (Orographic Rainfall): समुद्रावरून बाष्प वाहून आणणाऱ्या वाऱ्यांच्या मार्गात पर्वताचा अडथळा आला असता, हे वारे पर्वताच्या वाऱ्याकडील उतारावरून (Windward slope) वर चढतात. वर गेल्यावर हवा थंड होऊन सांद्रिभवन होते आणि वाऱ्याकडील बाजूवर मुसळधार पाऊस पडतो (उदा. महाराष्ट्रातील सह्याद्री पश्चिम उतार).
• पर्जन्यछायेचा प्रदेश: पर्वताच्या विरुद्ध (Leeward) उतारावर खाली उतरताना कोरडी हवा तयार होते.
• आरोह पर्जन्य (Convectional Rainfall): अति उष्णतेमुळे हवा प्रसरण पावून वर चढल्याने पडणारा पाऊस (विषुववृत्तीय प्रदेश).
• आवर्त पर्जन्य (Cyclonic Rainfall): चक्रीवादळांमुळे पडणारा पाऊस.
• महत्त्वाची टीप: पर्वताच्या वाऱ्याकडील उतारावर 'प्रतिरोध पर्जन्य' (Orographic rainfall) आढळते.
• महत्त्वाची टीप: पर्वताच्या वाऱ्याकडील उतारावर अडथळ्यामुळे पडणाऱ्या पावसाला 'प्रतिरोध पर्जन्य' म्हणतात.
The correct answer is Option A (Orographic rainfall).
Key Points:
• Types of Rainfall by Mechanism:
• Orographic / Relief Rainfall (प्रतिरोध पर्जन्य): Occurs when moisture-laden winds encounter a topographic mountain barrier, are forced to ascend along the windward slope (वारा वाहून येणारा उतार), cool adiabatically, condense, and precipitate heavily (e.g., Western Ghats of Maharashtra).
• Rain Shadow Area: On the leeward slope, descending air warms and causes dryness.
• Convectional Rainfall (आरोह पर्जन्य): Results from intense vertical surface heating and convection currents (characteristic of equatorial doldrums).
• Cyclonic / Frontal Rainfall (आवर्त पर्जन्य): Generated along warm and cold front convergences in low-pressure cyclonic depressions.
• Windward Mountain Rainfall: Orographic rainfall.
• Key Takeaway: Moisture-laden winds ascending the windward side of mountains produce Orographic (Relief) rainfall.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अक्षांश–रेखांश, पृथ्वीची गती, वेळ व नकाशावाचन' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खाली दिलेल्या प्राण्यांच्या गटापैकी कोणता गट सर्वभक्षकांचा (...
क्योटो करार हा ________ शी संबंधित आहे.
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?