📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 PaperGoogle वर फॉलो करा

खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर आहे ?
(a) सिंचनासाठी नगरपालिका सांडपाण्याचा वापर केल्याने जमिनीत उपलब्ध झिंक आणि तांबे जमा होण्यात लक्षणीय वाढ होते.
(b) सिंचनासाठी नगरपालिका सांडपाण्याचा वापर केल्याने जमिनीत कॅडमियम (Cd) जमा होण्यात लक्षणीय वाढ होते.

Which of the following statements is correct?
(a) Use of municipal waste water for irrigation leads to substantial increase in accumulation of Zinc (Zn) and Copper (Cu) in soils.
(b) Use of municipal waste water for irrigation leads to substantial increase in accumulation of Cadmium (Cd) in soils.

पर्याय (Options):
a
(a) विधान बरोबर आहे.
(a) statement is correct
b
(b) विधान बरोबर आहे.
(b) statement is correct
c
दोन्ही (a) आणि (b) विधाने बरोबर आहते.
Both (a) and (b) statements are correct
✓ योग्य उत्तर
d
वरीलपैकी एकही विधान बरोबर नाही.
Neither of the above statement is correct
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (दोन्ही (a) आणि (b) विधाने बरोबर आहते.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• सांडपाणी सिंचन आणि मातीतील जड धातूंचे प्रदूषण:
• प्रक्रिया न केलेले नगरपालिका व शहरांमधील सांडपाणी (Municipal Wastewater) सिंचनासाठी वापरल्याने मातीत जड धातूंचा (Heavy Metals) संचय होतो:
• (a) विधान बरोबर आहे: सांडपाण्यामध्ये असणाऱ्या घरगुती व औद्योगिक घटकांमुळे मातीत झिंक (Zinc - Zn) आणि तांबे (Copper - Cu) या धातूंचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या वाढते.
• (b) विधान बरोबर आहे: सांडपाण्याच्या सतत वापरामुळे मातीत कॅडमियम (Cadmium - Cd), शिसे (Lead) आणि निकेल यांसारखे विषारी जड धातू साचतात, जे पिकांमार्फत अन्नसाखळीत प्रवेश करतात.
• त्यामुळे दोन्ही (a) आणि (b) विधाने बरोबर आहेत (पर्याय ३).
• महत्त्वाची टीप: नगरपालिका सांडपाण्याचा शेतीसाठी वापर केल्यास मातीत झिंक, तांबे आणि कॅडमियम या जड धातूंचा संचय मोठ्या प्रमाणावर वाढतो.

The correct answer is Option C (Both (a) and (b) statements are correct).

Key Points:
• Heavy Metal Contamination from Municipal Wastewater Irrigation:
• Untreated or semi-treated municipal and urban wastewater contains high concentrations of industrial effluents, domestic detergents, corroded piping residues, and heavy metals.
• Statement (a) is CORRECT: Prolonged irrigation with sewage and municipal wastewater leads to significant build-up and toxic accumulation of heavy micronutrients like Zinc (Zn) and Copper (Cu) in the surface soil profile.
• Statement (b) is CORRECT: Municipal wastewater is a notorious carrier of non-essential, highly hazardous toxic heavy metals such as Cadmium (Cd), Lead (Pb), and Nickel (Ni), which accumulate in the soil and enter the food chain via plant uptake.
• Therefore, both statements (a) and (b) are scientifically correct (Option 3).
• Key Takeaway: Municipal wastewater irrigation causes dangerous soil accumulation of heavy metals including Zinc, Copper, and Cadmium.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची मृदा, नैसर्गिक वनस्पती व वने' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2022 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔