#18📅 MPSC Group C Mains 2018 - Paper 2 (सामान्य ज्ञान व बुद्धिमत्ता)(2018) +1 गुण

संत म्हणति, 'सप्त पदे सहवासे सख्य साधुंशी घडते ।' या ओळीत पुढीलपैकी कोणता अलंकार आहे ?

Which figure of speech is present in the line: Sant mhanati, 'Sapta pade sahavase sakhya sadhunshi ghadate'?

पर्याय (Options):

यमक

Yamak

उपमा

Upama

उत्प्रेक्षा

Utpreksha

अनुप्रास

Anupras

✓ योग्य उत्तर

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ४ (D) (अनुप्रास) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• एखाद्या कवितेच्या चरणात एकाच अक्षराची/व्यंजनाची पुनरावृत्ती होऊन त्यातील नादामुळे जेव्हा सौंदर्य प्राप्त होते, तेव्हा 'अनुप्रास अलंकार' होतो.
• प्रस्तुत काव्यपंक्ती पहा: संत म्हणति, 'सप्त पदे सहवासे सख्य साधुंशी घडते ।'
• येथे 'स' या वर्णाची/अक्षराची पुनरावृत्ती ('सप्त', 'सहवासे', 'सख्य', 'साधुंशी') वारंवार झालेली दिसून येते.
• 'स' या अक्षराच्या पुनरावृत्तीमुळे निर्माण झालेल्या नादमाधुर्यामुळे येथे 'अनुप्रास अलंकार' होतो (पर्याय ४).
• यमकात चरणाच्या शेवटी अक्षरांचे साम्य असते; उपमा अलंकारात दोन गोष्टींची तुलना असते; उत्प्रेक्षेत भास किंवा कल्पना असते.
• महत्त्वाची टीप: एकाच चरणात एकाच व्यंजनाची पुनरावृत्ती होऊन नाद निर्माण झाल्यास 'अनुप्रास अलंकार' होतो (उदा. 'स' अक्षराची पुनरावृत्ती).

The correct answer is Option D (Anupras).

Key Points:
• Anupras Alankar (Alliteration) is a Shabdalamkar formed by the rhythmic repetition of the same consonant or sound in a poetic line, creating auditory musicality.
• In the given verse: 'सप्त पदे सहवासे सख्य साधुंशी घडते', the consonant 'स' (sa) is repeated at the beginning of multiple successive words ('सप्त', 'सहवासे', 'सख्य', 'साधुंशी').
• This deliberate repetition of the phonetic letter 'स' produces poetic rhythm, clearly exemplifying Anupras Alankar (Option 4).
• Yamak is rhyme at line ends; Upama requires simile indicators; Utpreksha involves fanciful suppositions.
• Key Takeaway: The repeated use of the consonant 'स' across consecutive words creates musical rhythm, marking Anupras Alankar.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अलंकार व अलंकारांचे प्रकार (Figures of Speech: शब्दालंकार व अर्थालंकार)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन