महाराष्ट्राच्या पठारावर ---- मृदा आढळते.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (काळी) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्राचे पठार प्रामुख्याने क्रिटेशिअस काळातील भेगाळ लाव्हाच्या उद्रेकातून तयार झालेल्या बेसाल्ट खडकापासून बनलेले आहे.
• या बेसाल्ट खडकाच्या अपक्षयातून (weathering) संपूर्ण महाराष्ट्र पठारावर 'काळी मृदा' (Black Soil) तयार झाली आहे, जिला 'रेगूर मृदा' किंवा 'कापसाची काळी मृदा' असे म्हणतात.
• या मृदेमध्ये ओलावा टिकवून ठेवण्याची (Moisture retention) क्षमता प्रचंड असते आणि उन्हाळ्यात कोरडी पडल्यावर तिला खोल भेगा पडतात.
• यात कॅल्शियम, मॅग्नेशियम, पोटॅश आणि चुन्याचे प्रमाण मुबलक असते, परंतु नायट्रोजन, फॉस्फरस व सेंद्रिय द्रव्यांची कमतरता असते.
• जांभी मृदा दक्षिण कोकण (रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग) आणि घाटमाथ्यावर जास्त पावसाच्या भागात आढळते.
• महत्त्वाची टीप: बेसाल्ट खडकाच्या विदारणातून तयार झालेली काळी (रेगूर) मृदा महाराष्ट्र पठारावर मोठ्या प्रमाणावर आढळते.
The correct answer is Option C (Black).
Key Points:
• The Maharashtra plateau is primarily composed of volcanic basalt rock formed by fissure lava eruptions during the Cretaceous period.
• Weathering and decomposition of this basalt over millions of years has produced Black Soil (काळी मृदा), locally called 'Regur' soil (रेगूर मृदा) or Black Cotton Soil.
• Regur soil is rich in montmorillonite clay minerals, giving it high moisture-retention capacity, though it develops deep cracks during dry hot weather.
• It is rich in calcium carbonate, magnesium, potash, and lime, but deficient in nitrogen, phosphorus, and organic humus.
• Laterite (जांभी) soil is found in high rainfall areas of South Konkan (Ratnagiri, Sindhudurg) and Western Ghats; saline/alkaline soils occur locally in waterlogged canal command areas.
• Key Takeaway: Black soil (Regur soil), formed from weathered basalt rock, covers the vast Maharashtra plateau.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
महाराष्ट्रात सर्वात कमी वनाखालील क्षेत्र ---- या विभागात आहे...
महाराष्ट्रात सर्वात जास्त सहकारी साखर कारखाने --- जिल्हयात आ...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group B Mains 2011 - Paper 2 (STI) इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?