#61📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2023 Official Question Paper(2023) +1 गुण

आच्छादनाचा अधिक प्लास्टिकचा प्रदेश जो मोठ्या प्रमाणात पेरिडोटाइटने बनलेला असतो आणि ज्यावर लिथोस्फीअर तरंगते त्याला _______ म्हणतात.

The more plastic region of the mantle which is largely composed of peridotite and on which lithosphere floats is called _______.

पर्याय (Options):

अस्थिनोस्फियर

Asthenosphere

✓ योग्य उत्तर

मोनोस्फियर

Monosphere

महासागर ब्लॉक

Oceanic block

मेसोस्फियर

Mesosphere

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) (अस्थिनोस्फियर) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पृथ्वीचे अंतरंग आणि दुर्बलतावरण (Asthenosphere):
• भूकवचाच्या खाली प्रावरणाच्या (Mantle) वरच्या भागात सुमारे १०० ते ४०० किमी खोलीदरम्यान असणाऱ्या भागाला अस्थिनोस्फिअर (Asthenosphere - दुर्बलतावरण) म्हणतात.
• हा थर प्रामुख्याने पेरिडोटाइट (Peridotite) या अति-अल्कधर्मी अग्निजन्य खडकाने बनलेला असतो.
• अतिउष्णतेमुळे हा थर अर्ध-द्रवरूप व प्लास्टिकसारखा लवचिक असतो, ज्यावर पृथ्वीचे बाह्य भूकवच (शिलावरण / Lithosphere) सहजतेने तरंगते आणि भूपट्ट विवर्तनिकी (Plate tectonics) घडते.
• म्हणून याला अस्थिनोस्फिअर म्हणतात.
• महत्त्वाची टीप: प्रावरणातील पेरिडोटाइट खडकाने बनलेला अर्ध-द्रवरूप प्लास्टिकसारखा थर ज्यावर शिलावरण तरंगते, त्याला अस्थिनोस्फिअर म्हणतात.

The correct answer is Option A (Asthenosphere).

Key Points:
• Earth's Interior & Asthenosphere:
• The upper portion of the mantle, extending from beneath the lithosphere down to a depth of approximately 400 km, is called the Asthenosphere (अस्थिनोस्फियर / दुर्बलतावरण).
• The word 'asthenes' in Greek means weak or ductile/plastic.
• It is predominantly composed of ultramafic rock peridotite (rich in olivine and pyroxene).
• High temperature and pressure conditions keep this zone in a semi-molten, ductile/plastic state, generating convection currents upon which rigid tectonic plates (Lithosphere) float and drift.
• Key Takeaway: The plastic, ductile layer of the upper mantle composed of peridotite on which the lithosphere floats is the Asthenosphere.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व दख्खनचे पठार

कोकण किनारपट्टी व खाड्यांचा उत्तरेकडून दक्षिणेकडे क्रम, सह्याद्रीची सर्वोच्च शिखरे (क सा मी ह स तो रा), सर्व घाट रस्ते,...

वाचा➔

🔥 संपूर्ण तयारी८०% सवलत (फक्त ₹९९)

MPSC Group B / Rajyaseva संपूर्ण टेस्ट सिरीज २०२६ — सर्व पेपर्स व स्पष्टीकरण!

१००+ फुल-लेंथ सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक, मागील सर्व प्रश्नपत्रिका आणि सविस्तर स्पष्टीकरणासह.

🎯 टेस्ट सिरीज पहा (₹९९)➔📲 ॲप

←

मागील प्रश्न #60

कोणत्या कायद्याने हाय-कमिशनरवर देखरेख ठेवण्याचे काम गव्हर्नर...

पुढील प्रश्न #62

इ.स. 1911 मध्ये प्रकाशित झालेला खालीलपैकी कोणता ग्रंथ कु. एल...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2023 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔