डिओक्सीरायबोन्यूक्लिईड आम्ल (DNA) व रायबोन्यूक्लिईड आम्ल (RNA) यातील मूलभूत फरक खालीलप्रमाणे आहे.

The basic difference in the DNA and RNA is with respect to :
पर्याय (Options):
a
शर्करेचा व नायट्रोजनी आम्लारिचा (क्षार) प्रकार.
The type of sugar and the type of nitrogenous base.
b
शर्करेचा व फोस्फोरिक आम्लाचा प्रकार.
The type of sugar and phosphoric acid.
c
(क्षार) नायट्रोजनी आम्लारिचा प्रकार आणि फोस्फोरिक आम्लाचा प्रकार.
Type of nitrogenous base and phosphoric acid.
d
शर्करेचा प्रकार, (क्षार) नायट्रोजनी आम्लारि​चा प्रकार आणि त्यातील धाग्यांची संख्या (एकल किंवा दुहेरी पट्ट)
Type of sugar, type of nitrogenous base and number of strands ( single or double stranded ).
✓ योग्य उत्तर
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय d
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर शर्करेचा प्रकार, (क्षार) नायट्रोजनी आम्लारि​​चा प्रकार आणि त्यातील धाग्यांची संख्या (एक किंवा दोन पट्ट) हे आहे.

Key Points

• DNA आणि RNA यांमधील फरक-
DNA | RNA

हे एक लांब बहुवारिक आहे. यात डीऑक्सीरिबोज आणि फॉस्फेट आधारस्तंभ असतात. ज्याचे चार वेगळे आम्लारि आहेत: थायमिन, ॲडेनीन, सायटोसिन आणि ग्वानीन. (नायट्रोजनी आम्लारि) | हे चार वेगवेगळ्या आधारांसह रायबोज आणि फॉस्फेट आधारस्तंभ असलेले बहुवारिक आहे: युरॅसिल, सायटोसिन, ॲडेनीन आणि ग्वानीन. (नायट्रोजनी आम्लारि)

हे पेशीच्या मध्यवर्ती भागात आणि तंतुणिका यामध्ये स्थित असते. | हे पेशी जीवद्रव्य, केंद्रक आणि राइबोझोममध्ये आढळते.

त्यात 2-डीऑक्सीरिबोज असते. (शर्करा) | त्यात रायबोज असते. (शर्करा)

DNA हे अनुवांशिक माहितीच्या प्रसारणामध्ये कार्य करते. हे दीर्घकालीन संचयनासाठी एक माध्यम तयार करते. | RNA हे प्रथिन निर्मितीसाठी केंद्रकापासून राइबोझोमपर्यंत आवश्यक असलेल्या अनुवांशिक कोडचे प्रसारण असते

DNA हा एक दुहेरी-पट्ट रेणू आहे ज्यामध्ये न्यूक्लियोटाइड्सची एक लांब साखळी असते. | RNA हा एकल-पट्ट रेणू आहे ज्यामध्ये न्यूक्लियोटाइड्सची लहान साखळी असते.

हा स्वतःच प्रतिकृती बनवतो, ते स्वप्रतिकृती तयार करणारे असतात. | RNA स्वतःची प्रतिकृती बनवत नाही. आवश्यकतेनुसार ते DNA पासून संश्लेषित केले जाते.

आम्लारींचे युग्मन खालीलप्रमाणे आहे: GC (सायटोसिनसह ग्वानीन जोड्या) A-T (थायमिनसह ॲडेनीन जोड्या). | आम्लारींचे युग्मन खालील प्रमाणे आहे: GC (सायटोसिनसह ग्वानीन जोड्या) A-U (युरॅसिलसह ॲडेनीन जोड्या)

Additional Information

DNA आणि RNA मधील समानता खालीलप्रमाणे आहेत:

• DNA आणि RNA दोन्ही अनुवांशिक सामग्री आहेत.
• DNA आणि RNA हे दोन्ही न्यूक्लियोटाइड्सचे मोठे जैविक बहुवारिक आहेत.
• DNA आणि RNA दोन्हीमध्ये शर्करा , नायट्रोजनी आम्लारि आणि फॉस्फेट आधारस्तंभ असतो.
• DNA आणि RNA या दोन्हींवर ग्वानीन आणि सायटोसिन हे एकमेकांना पूरक आहेत म्हणजेच त्यांची जोडी बनते.
• पूरक आम्लारी जोड्या हायड्रोजन बंधांद्वारे जोडल्या जातात. दोन हायड्रोजन बंध ॲडेनीन आणि एकतर थायमिन किंवा युरॅसिल यांच्यात तयार होतात, तर तीन हायड्रोजन बंध सायटोसिन आणि ग्वानीनमध्ये तयार होतात.

The correct answer is Type of sugar, type of nitrogenous base and number of strands ( single or double stranded ).

Key Points

• Difference between DNA and RNA-
DNA | RNA

It is a long polymer. It has a deoxyribose and phosphate backbone having four distinct bases: thymine, adenine, cytosine, and guanine. (nitrogenous base) | Is a polymer with a ribose and phosphate backbone with four varying bases: uracil, cytosine, adenine, and guanine. (nitrogenous base)

It is located in the nucleus of a cell and in the mitochondria. | It is found in the cytoplasm, nucleus, and in the ribosome.

It has 2-deoxyribose. (sugar​) | It has Ribose. (sugar​)

DNA is functional in the transmission of genetic information. It forms a media for long-term storage. | RNA is functional is the transmission of the genetic code that is necessary for the protein creation from the nucleus to the ribosome.

The DNA is a double-stranded molecule that has a long chain of nucleotides. | The RNA is a single-stranded molecule that has a shorter chain of nucleotides.

DNA replicates on its own, it is self-replicating. | RNA does not replicate on its own. It is synthesized from DNA when required.

The base pairing is as follows: GC(Guanine pairs with Cytosine) A-T(Adenine pairs with Thymine). | The base pairing is as follows: GC(Guanine pairs with Cytosine) A-U(Adenine pairs with Uracil).

Additional Information

Similarities between DNA & RNA are:

• Both DNA and RNA are genetic material.
• DNA and RNA are both large biological polymers of nucleotides.
• Both DNA and RNA consist of sugar, nitrogenous bases, and a phosphate backbone.
• On both DNA & RNA Guanine & Cytosine are complementary to each other i.e. they form pair
• Complementary base pairs are connected by hydrogen bonding. Two hydrogen bonds form between adenine and either thymine or uracil, while three hydrogen bonds form between cytosine and guanine.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'जीवशास्त्र: पंचसृष्टी वर्गीकरण, पेशीशास्त्र व वनस्पतीशास्त्र (Cell Biology & Botany)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms)

सजीवांचे वर्गीकरण व व्हिटाकरची पंचसृष्टी पद्धती (Five Kingdom Classification of Living Organisms) या घटकामध्ये वर्गीकरणा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis)

पेशी रचना, पेशी अंगके व पेशी विभाजन (Cell Structure, Organelles, Mitosis & Meiosis) या घटकामध्ये पेशी विभाजन (Cell Divis...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany)

वनस्पतीशास्त्र: वनस्पतींचे वर्गीकरण (Cryptogams/Phanerogams), वनस्पती ऊती, प्रकाशसंश्लेषण व संप्रेरके (Botany) या घटकामध...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

सजीवांचे आधुनिक वर्गीकरण, तीन डोमेन पद्धती व उत्क्रांतीवाद (Modern Classification, 3 Domains & Evolution)

लिनियस, व्हिटाकर व कार्ल वोस यांची ३ डोमेन पद्धती (Archaea, Bacteria, Eukarya), डार्विनचा नैसर्गिक निवड सिद्धांत, लॅमार्...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Group C Pre 2019 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण पेपर ➔
1

_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.

उत्तर पहा ➔
2

74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.

उत्तर पहा ➔
3

'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?

उत्तर पहा ➔
4

भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?

उत्तर पहा ➔
5

मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?

उत्तर पहा ➔
6

आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?

उत्तर पहा ➔

📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔
1

फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी

उत्तर पहा ➔
2

एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.

उत्तर पहा ➔
3

महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.

उत्तर पहा ➔
4

मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.

उत्तर पहा ➔
5

खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी

उत्तर पहा ➔
6

अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?

उत्तर पहा ➔