खालील विधान 'अ' आणि कारण 'र' वाचा :
विधान 'अ' : महाराष्ट्रातील पठारी प्रदेशात पुंजीकृत वस्त्यांचा आकृतीबंध आढळतो.
कारण 'र' : महाराष्ट्रातील लाव्हा निर्मित पठारी प्रदेशात सुपीक जमीन पाणी पुरवठयाच्या चांगल्या सोयी, व शेतीचा चांगला विकास आढळतो.
योग्य पर्याय निवडा :
खालील विधान 'अ' आणि कारण 'र' वाचा :
विधान 'अ' : महाराष्ट्रातील पठारी प्रदेशात पुंजीकृत वस्त्यांचा आकृतीबंध आढळतो.
कारण 'र' : महाराष्ट्रातील लाव्हा निर्मित पठारी प्रदेशात सुपीक जमीन पाणी पुरवठयाच्या चांगल्या सोयी, व शेतीचा चांगला विकास आढळतो.
योग्य पर्याय निवडा :
Read the following statements Assertion 'A' and Reason 'R':
Assertion 'A': Clustered settlement pattern is observed over plateau region of Maharashtra.
Reason 'R': The lava plateau region of Maharashtra comprises fertile soil, good water supply and well developed agriculture.
Select the correct option:
योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ('अ' आणि 'र' ही दोन्ही विधाने सत्य असून 'र' हे 'अ' चे सुयोग्य स्पष्टीकरण देते.) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• महाराष्ट्र पठारावरील वस्त्यांचे स्वरूप:
• विधान 'अ' सत्य आहे: महाराष्ट्र पठारावर (दख्खन पठार) बहुतांश ग्रामीण वस्त्या या केंद्रित किंवा पुंजीकृत (Clustered/Nucleated) स्वरूपाच्या आढळतात.
• कारण 'र' सत्य असून योग्य स्पष्टीकरण देते: बेसाल्ट लाव्हापासून बनलेली काळी सुपीक रेगूर जमीन, गोदावरी, भीमा, कृष्णा यांसारखी नदीखोरी, शेतीचा विकास आणि पाण्याची उपलब्धता यामुळे लोक एकत्र दाटीवाटीने वस्त्या करून राहतात.
• सपाट सुपीक जमीन व पाण्याचे स्रोत वस्त्यांचे केंद्रीकरण घडवून आणतात, त्यामुळे कारण 'र' हे विधान 'अ' चे सुयोग्य स्पष्टीकरण देते.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्र पठारावरील सुपीक काळी जमीन व जलस्रोतांमुळे तेथे पुंजीकृत (केंद्रीत) वस्त्यांचा आकृतीबंध आढळतो.
The correct answer is Option A (Both 'A' and 'R' are true and 'R' is the correct explanation of 'A'.).
Key Points:
• Settlement Patterns in Maharashtra Plateau:
• Assertion (A) is true: In the Maharashtra Deccan Plateau, human settlements are predominantly clustered / nucleated (पुंजीकृत वस्त्या) around river valleys and fertile basins.
• Reason (R) is true and explains A: The basaltic lava plateau features fertile Black Cotton Soil (Regur), perennial and semi-perennial river valleys (Godavari, Bhima, Krishna), developed irrigation sources, and flat agricultural terrain.
• Clustered settlements naturally evolve where fertile agricultural land and dependable water availability encourage farmers and community service providers to live together compactly in nucleated villages.
• Key Takeaway: Fertile lava soil and water sources on the Maharashtra plateau naturally facilitate clustered settlement patterns.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
महाराष्ट्रात भारताच्या सर्व दिशांनी स्थानांतर होत असते. याबा...
खाली भारतातील नदी जल प्रदूषणाबाबत काही विधाने दिली आहेत. त्य...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2012 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?