पाणलोट क्षेत्राच्या अति उतार असणाऱ्या भागावर पाणी अडविण्यासाठी आणि त्याच्या विल्हेवाटीसाठी याची शिफारस करण्यात आली आहे
योग्य उत्तर पर्याय २ (B) (समपातळी आणि ग्रेडेड बांध) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• पाणलोट क्षेत्र विकास आणि उतारावरील जलसंधारण उपाय:
• पाणलोट क्षेत्रातील तीव्र उतारावर पावसाचे पाणी वेगाने वाहून मातीची प्रचंड धूप करते.
• अशा ठिकाणी पाणी अडवून जमिनीत मुरवण्यासाठी आणि अतिरिक्त पाण्याचा सुरक्षित निचरा (विल्हेवाट) करण्यासाठी समपातळी आणि ग्रेडेड बांध (Contour and graded bunds) घालण्याची शिफारस केली जाते.
• हे बांध उताराला आडवे घातल्याने पाण्याचा वेग मंदावतो आणि सुरक्षित विल्हेवाट होते.
• म्हणून पर्याय (2) [समपातळी आणि ग्रेडेड बांध] हे अचूक उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: पाणलोटातील तीव्र उतारावर पाणी अडवण्यासाठी व जास्तीच्या पाण्याच्या सुरक्षित विल्हेवाटीसाठी समपातळी व ग्रेडेड बांध वापरतात.
The correct answer is Option B (Contour and graded bunds).
Key Points:
• Watershed Management and Engineering Measures on Sloping Lands:
• On steep to moderately steep watershed slopes, unmanaged high-velocity runoff causes severe rill and gully erosion.
• To safely retain a portion of rainwater for soil moisture recharging while systematically disposing of excess runoff without scouring the soil, Contour and Graded Bunds (समपातळी आणि ग्रेडेड बांध) are engineered along contour lines and graded channels.
• While afforestation stabilizes ridges, engineering retention and safe disposal of surface runoff requires structured bunding networks.
• Correct option is (2) Contour and graded bunds.
• Key Takeaway: Contour and graded bunds are recommended on steep watershed slopes for water retention and safe runoff disposal.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची मृदा, नैसर्गिक वनस्पती व वने' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
जागतिक तापमान वाढ आणि हवामान बदल यामुळे कमी (Low) अक्षांश भा...
खालीलपैकी कोणत्या कार्यपद्धतीमध्ये अन्नद्रव्यांचे परिमाण ठरव...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?