योग्य जोड्या जुळवा :
अनुच्छेद | प्रतिपाद्य विषय
(a) | 243 A | (i) | पंचायतींच्या निवडणुका
(b) | 243 D | (ii) | पंचायतींची स्थापना
(c) | 243 B | (iii) | ग्राम सभा
(d) | 243 K | (iv) | जागांचे आरक्षण
योग्य जोड्या जुळवा :
अनुच्छेद | प्रतिपाद्य विषय
(a) | 243 A | (i) | पंचायतींच्या निवडणुका
(b) | 243 D | (ii) | पंचायतींची स्थापना
(c) | 243 B | (iii) | ग्राम सभा
(d) | 243 K | (iv) | जागांचे आरक्षण
Match the pairs :
Articles | Subject matter
(a) | 243 A | (i) | Elections of Panchayats
(b) | 243 D | (ii) | Constitutions of Panchayats
(c) | 243 B | (iii) | Gram Sabha
(d) | 243 K | (iv) | Reservation of Seats
योग्य उत्तर (a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i) हे आहे.
Key Points
• 73 व्या घटनादुरुस्ती 1992 द्वारे अनुच्छेद 243 ते 243(O) मधील तरतुदींचा समावेश असलेला "पंचायत" नावाचा नवीन भाग IX संविधानात जोडला गेला.
• पंचायतीशी संबंधित अनुच्छेद खालीलप्रमाणे आहेत
• अनुच्छेद 243 - व्याख्या.
• अनुच्छेद 243A – ग्रामसभा.
• अनुच्छेद 243B – पंचायतींची स्थापना.
• अनुच्छेद 243C – पंचायतींची रचना.
• अनुच्छेद 243D – जागांचे आरक्षण.
• अनुच्छेद 243E – पंचायतींचा कालावधी इत्यादी.
• अनुच्छेद 243F - सदस्यत्वासाठी अपात्रता.
• अनुच्छेद 243G - पंचायतींचे अधिकार, प्रधिकार, आणि जबाबदाऱ्या.
• अनुच्छेद 243H - पंचायतींना कर लादण्याचे अधिकार आणि निधी.
• अनुच्छेद 243I - आर्थिक स्थितीचे पुनरावलोकन करण्यासाठी वित्त आयोगाची रचना.
• अनुच्छेद 243J – पंचायतींच्या खात्यांचे लेखापरीक्षण.
• अनुच्छेद 243K – पंचायतींच्या निवडणुका.
• अनुच्छेद 243L - केंद्रशासित प्रदेशांना लागू.
• अनुच्छेद 243M - काही भागांना लागू होणार नाही.
• अनुच्छेद 243N - विद्यमान कायदे आणि पंचायतींचे सातत्य.
• अनुच्छेद 243O - निवडणूक प्रकरणांमध्ये न्यायालयांच्या हस्तक्षेपावर प्रतिबंध.
The correct answer is (a) - (iii), (b) - (iv), (c) - (ii), (d) - (i).
Key Points
• The 73rd Amendment 1992 added a new Part IX to the constitution titled “The Panchayats” covering provisions from Article 243 to 243(O).
• Following are the articles related to Panchayat
• Article 243 – Definitions.
• Article 243A – Gram Sabha.
• Article 243B – Constitution of Panchayats.
• Article 243C – Composition of Panchayats.
• Article 243D – Reservation of seats.
• Article 243E – Duration of Panchayats, etc.
• Article 243F – Disqualifications for membership.
• Article 243G – Powers, authority and responsibilities of Panchayats.
• Article 243H – Powers to impose taxes by, and Funds of, the Panchayats.
• Article 243I – Constitution of Finance Commission to review financial position.
• Article 243J – Audit of accounts of Panchayats.
• Article 243K – Elections to the Panchayats.
• Article 243L – Application to Union territories.
• Article 243M – Part not to apply to certain areas.
• Article 243N – Continuance of existing laws and Panchayats.
• Article 243O – Bar to interference by courts in electoral matters.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'पंचायत राज व स्थानिक स्वराज्य संस्था (Panchayati Raj & Urban Local Government)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
पंचायत राजची ऐतिहासिक पार्श्वभूमी, विकास समित्या (बलवंतराय, वसंतराव नाईक) व ७३ वी-७४ वी घटनादुरुस्ती
भारतात स्थानिक स्वराज्य संस्थांची मुळे प्राचीन ग्रामव्यवस्थेत आढळतात. आधुनिक काळात १८८२ चा लॉर्ड रिपन यांचा ठराव हा 'स्थ...
ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्था: ग्रामपंचायत (१९५८ कायदा), पंचायत समिती व जिल्हा परिषद (१९६१ कायदा) सखोल रचना
महाराष्ट्रात ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांची त्रिस्तरीय रचना दोन स्वतंत्र अधिनियमांद्वारे नियंत्रित केली जाते: १) गाव...
नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्था: महानगरपालिका (महाराष्ट्रातील सर्व २९ मनपा), नगरपालिका, नगरपंचायत व छावणी मंडळे
भारतातील नागरी स्थानिक प्रशासनाची मुहूर्तमेढ १६८८ मध्ये मद्रास महानगरपालिकेच्या (Madras Municipal Corporation) स्थापनेने...
या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
योग्य जोड्या जुळवा: (a) | डॉ. सच्चिदानंद सिन्हा | (i) | उद्...
राज्याचे महाधिवक्ता आपला राजीनामा कोणाकडे सादर करतात?
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Group C Pre 2019 Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण पेपर ➔_______ विधेयकास संसदेच्या प्रत्येक सभागृहाने विशेष बहुमताने संमत करणे बंधनकारक असते.
74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालीलपैकी कोणती विधाने बिनचूक आहेत?
अ. या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांच्या निवडणूकी संबंधीच्या बाबींमध्ये न्यायालयांनी हस्तक्षेप करण्यास कायद्याने बंदी आहे.
ब. पश्चिम बंगालच्या दार्जिलिंग, गोरखा पहाडी परिषदेची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
क. मणिपुर पहाडी क्षेत्रातील जिल्हा परिषदांची कार्ये व अधिकार यांना या कायद्यामुळे बाधा पोहोचणार नाही.
'कॅबिनेट' ह्या संज्ञेचा राज्यघटनेच्या कोणत्या कलमामध्ये उल्लेख केलेला आढळतो?
भारतीय राज्यघटनेनुसार, पुढीलपैकी कोणते मूलभूत कर्तव्य नाही?
मूलभूत अधिकारातील खाजगीपणाचा अधिकार कोणत्या कलमामध्ये समाविष्ट करण्यात आला आहे?
आर्थिक न्यायाचे तत्व हे भारतीय राज्यघटनेच्या खालीलपैकी कोणत्या दोन्ही भागात समाविष्ट केलेले आहे?
📚 भारतीय राज्यघटना (Indian Polity) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔फाईव्ह आईज, या युतीमध्ये खालीलपैकी कोणत्या देशांचा समावेश होतो ?
(a) अमेरिका
(b) ब्रिटन
(c) न्युझीलंड
(d) ऑस्ट्रेलिया
(e) फ्रान्स
(f) जर्मनी
एम.एस. स्वामीनाथन यांच्याविषयी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ते तमिळनाडु येथील रहिवासी होते.
(b) त्यांचे उच्च शिक्षण ऑक्सफर्ड विद्यापीठात झाले होते.
(c) ते कृषी विभागाचे शास्त्रज्ञ होते.
(d) ते काहीकाळ राज्यसभेचे सदस्य होते.
(e) त्यांना रॅमन मॅगसेसे पुरस्कार मिळाला होता.
महिला आरक्षण विधेयक 2023, संदर्भात खाली दिलेली विधाने विचारात घ्या.
(a) नारीशक्ती वंदन अधिनियम हे घटनात्मक विधेयक 2023 (एकशे अठ्ठावीसावे घटनादुरुस्ती विधेयक) म्हणून संसदेत सादर करण्यात आले.
(b) पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 10 सप्टेंबर 2023 रोजी हे महिला आरक्षण विधेयक लोकसभेत सादर केले.
(c) या कायद्याद्वारे लोकसभा आणि राज्य विधानसभेच्या 30% जागा महिलांना देण्यात येणार आहेत.
(d) नव्या संसद भवनातील हे पहिलेच विधेयक आहे.
वरीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
मुख्यमंत्री सौर कृषी वाहिनी योजनेसंदर्भात पुढीलपैकी योग्य विधाने ओळखा.
(a) ही योजना जून, 2017 मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री असताना सुरू केली होती.
(b) या योजनेचा मुख्य हेतु हा शेतकऱ्यांना कृषी फीडरच्या माध्यमातून वीज पुरवठा उपलब्ध करून देणे, हा आहे.
(c) या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना प्रति एकर ₹ 50,000 भाडे देण्याचा निर्णय सरकारने घेतला.
(d) 33 केव्ही उपकेंद्रापासून 10 कि.मी. पर्यंतच्या सरकारी जमिनीवर सोलार पॅनल उभारले जातात.
खालीलपैकी योग्य जोड्या जुळवा :
(a) डॉ. नितीन करमाळकर समिती - (i) महाराष्ट्रामध्ये राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अंमलबजावणीसाठी
(b) नितीन करीर समिती - (ii) महाराष्ट्र भुषण पुरस्कार वितरणावेळी झालेल्या दुर्घटनेच्या चौकशी संबंधी
(c) सुनिल पवार समिती - (iii) कांद्याचे दर का कोसळतात, याचा अभ्यास करण्यासाठी
(d) डॉ. के. कस्तुरीरंगन समिती - (iv) राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार पुर्वप्राथमिक ते पदवीपर्यंतचा अभ्यासक्रम तयार करण्यासाठी
अलीकडेच ओडिशाच्या मुख्यमंत्र्यांनी, मुख्यमंत्री संपुर्ण पुष्टी योजना सुरू केली आहे. या योजनेचे/ची प्राथमिक उद्दिष्ट/ष्टे कोणती ?