जोड्या जुळवा :
स्तंभ - I
(a) विषुववृत्तीय कमी भाराचा पट्टा
(b) मध्य कटिबंधीय जास्त भाराचा पट्टा
(c) उप-ध्रुवीय कमी भाराचा पट्टा
(d) ध्रुवीय जास्त भाराचा पट्टा
स्तंभ - II
(i) या भागातील हवा पृष्ठभागाचे घर्षण व पृथ्वीच्या परिवलनामुळे वर ढकलली जाते.
(ii) वर्षभर तापमान 0°C पेक्षा कमी असते.
(iii) या भागामध्ये वर्षभर सूर्याची किरणे प्रामुख्याने लंबरूप पडतात.
(iv) थंड हवा 25° आणि 35° अक्षवृत्तांच्या दरम्यान खाली उतरते.
जोड्या जुळवा :
स्तंभ - I
(a) विषुववृत्तीय कमी भाराचा पट्टा
(b) मध्य कटिबंधीय जास्त भाराचा पट्टा
(c) उप-ध्रुवीय कमी भाराचा पट्टा
(d) ध्रुवीय जास्त भाराचा पट्टा
स्तंभ - II
(i) या भागातील हवा पृष्ठभागाचे घर्षण व पृथ्वीच्या परिवलनामुळे वर ढकलली जाते.
(ii) वर्षभर तापमान 0°C पेक्षा कमी असते.
(iii) या भागामध्ये वर्षभर सूर्याची किरणे प्रामुख्याने लंबरूप पडतात.
(iv) थंड हवा 25° आणि 35° अक्षवृत्तांच्या दरम्यान खाली उतरते.
Match the following:
Column - I
(a) Equatorial low pressure belt
(b) Mid latitudinal high pressure belt
(c) Sub-polar low pressure belt
(d) Polar high pressure belt
Column - II
(i) Air in this region gets pushed upward due to the friction with the surface and Earth's rotation.
(ii) The temperature is below 0°C throughout the year.
(iii) In this area, the rays of the sun fall mostly perpendicular.
(iv) Cool air descends between 25° and 35° latitude.
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जागतिक हवेचे दाब पट्टे आणि त्यांची वैशिष्ट्ये:
• विषुववृत्तीय कमी दाबाचा पट्टा: सूर्याची किरणे वर्षभर लंबरूप पडत असल्याने जमीन तापून हवा प्रसरण पावून वर जाते (उष्णजन्य पट्टा).
• मध्य कटिबंधीय जास्त दाबाचा पट्टा: विषुववृत्तावरून वर गेलेली थंड हवा २५° ते ३५° अक्षवृत्तांदरम्यान खाली उतरते (गतिजन्य पट्टा).
• उप-ध्रुवीय कमी दाबाचा पट्टा: ६०° ते ६५° दरम्यान पृथ्वीच्या परिवलनामुळे व घर्षणामुळे हवा वर फेकली जाते.
• ध्रुवीय जास्त दाबाचा पट्टा: ध्रुवांवर तापमान वर्षभर ०°C पेक्षा कमी राहिल्याने अतिथंड जड हवेचा जास्त भार तयार होतो.
• योग्य जोडी: पर्याय क्र. ३.
• महत्त्वाची टीप: विषुववृत्तीय कमी दाब (लंबरूप किरणे), मध्य जास्त दाब (२५°-३५° हवा खाली उतरणे), उप-ध्रुवीय कमी दाब (परिवलनाने हवा वर ढकलणे), ध्रुवीय जास्त दाब (०°C पेक्षा कमी तापमान).
The correct answer is Option C ((a)-(iii), (b)-(iv), (c)-(i), (d)-(ii)).
Key Points:
• Global Atmospheric Pressure Belts Characteristics:
• Equatorial Low Pressure Belt (Doldrums): Formed thermally because rays of the sun fall perpendicular throughout the year, causing strong convective uplift.
• Sub-Tropical / Mid-Latitudinal High Pressure Belt (Horse Latitudes): Formed dynamically where cool upper tropospheric air descends around 25° to 35° latitudes.
• Sub-Polar Low Pressure Belt: Formed dynamically around 60°–65° where air is pushed upwards due to Earth's rotation and surface centrifugal friction.
• Polar High Pressure Belt: Formed thermally over the poles where temperatures remain below 0°C throughout the year, causing dense air subsidence.
• Key Takeaway: Equatorial low (perpendicular sun), Mid-latitude high (descending air 25°-35°), Sub-polar low (rotation uplift), Polar high (<0°C).
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'अक्षांश–रेखांश, पृथ्वीची गती, वेळ व नकाशावाचन' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
खालील वातावरणाच्या स्तरांची उंचीनूसार मांडणी करा : (a) तपांब...
खाली दिलेली विधाने सन 2011 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रातील म...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2016 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?