#66📅 MPSC Rajyaseva Mains P1 2019 Official Question Paper(2019) +1 गुण

महाराष्ट्राचे पठार मुख्यत्वेकरून खालीलपैकी कोणत्या खडकांपासून निर्माण झाले आहे ?

Maharashtra plateau is made of mainly which of the following rocks?
पर्याय (Options):
a
धारवार
Dharvar
b
कडप्पा
Cudappah
c
असिताश्म
Basalt
✓ योग्य उत्तर
d
कृष्णप्रस्तर
Granite
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (असिताश्म) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• दख्खनचे पठार / महाराष्ट्र पठार: सुमारे ६.५ कोटी वर्षांपूर्वी (क्रीटेशियस काळ) भेगाळ ज्वालामुखीच्या उद्रेकातून लाव्हारसाचे थर साचून महाराष्ट्र पठाराची निर्मिती झाली.
• बेसाल्ट (असिताश्म खडक): महाराष्ट्र पठाराचा सुमारे ८०% ते ८५% भूभाग अल्कधर्मी बेसाल्ट (अग्निजन्य) खडकाने व्यापलेला आहे.
• काळी रेगूर मृदा: बेसाल्ट खडकाच्या अपक्षयातूनच महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध काळी कापसाची जमीन (रेगूर) तयार झाली आहे.
• इतर खडक प्रणाली: धारवाड आणि कडप्पा खडक दक्षिणेत व पूर्वेस मर्यादित आहेत, तर ग्रॅनाईट खडक पूर्व विदर्भात आढळतो.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्र पठार मुख्यत्वे 'बेसाल्ट' (असिताश्म) खडकापासून बनलेले आहे.
• महत्त्वाची टीप: महाराष्ट्र पठाराची निर्मिती प्रामुख्याने ज्वालामुखीच्या लाव्हारसापासून बनलेल्या 'बेसाल्ट' (असिताश्म) खडकापासून झाली आहे.

The correct answer is Option C (Basalt).

Key Points:
• Deccan Trap / Maharashtra Plateau: Formed during the late Cretaceous period (~65 million years ago) through fissure-type volcanic eruptions that poured out basic magma in successive horizontal layers.
• Basalt Rock (असिताश्म): Basalt is an extrusive igneous rock that covers over 80% to 85% of Maharashtra's total geographical area.
• Regur Soil Formation: Deep weathering and erosion of this basic basalt rock produced the black cotton soil (*Regur*) across the Godavari, Bhima, and Krishna river basins.
• Other Rocks: Dharwar and Cudappah systems occur in limited pockets in Vidarbha and Konkan; Granite/Gneiss dominates eastern Vidarbha.
• Dominant Rock: Basalt (Asitashma).
• Key Takeaway: The Maharashtra plateau is primarily composed of volcanic Basalt rock (occupying ~85% area).

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'महाराष्ट्राची प्राकृतिक रचना: कोकण, सह्याद्री व पठार' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2019 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔