📅MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 PaperGoogle वर फॉलो करा

जमिनीतील वाफशाच्या वेळची जलमर्यादा (-1/3 बार) आणि वनस्पती सुकण्याच्या वेळची जलमर्यादा (-15 बार) या दोनमधील पाण्याच्या भागास __________ म्हणतात.

__________ is defined as that portion of water in the soil between field capacity (-1/3 bar) and the permanent wilting coefficient (-15 bar).
पर्याय (Options):
a
केशाकर्षण पाणी
Capillary water
b
आर्द्रता शोषक पाणी (हैयाग्रॉस्कोपिक पाणी)
Hygroscopic water
c
उपलब्ध पाणी
Available water
✓ योग्य उत्तर
d
गुरुत्वाकर्षणाचे पाणी
Gravitational water
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (उपलब्ध पाणी) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• जमिनीतील पाण्याचे वर्गीकरण आणि जल स्थिरांक:
• उपलब्ध पाणी (Available Water): जमिनीतील वाफसा स्थिती (Field Capacity, -१/३ बार किंवा -०.३३ बार) आणि कायमचा सुकण बिंदू (Permanent Wilting Point, -१५ बार) या दोन जलमर्यादांच्या दरम्यान साठवलेल्या पाण्याला 'उपलब्ध पाणी' (Available water) म्हणतात. हेच पाणी वनस्पतींची मुळे शोषून घेऊ शकतात.
• ⬇ गुरुत्वाकर्षणाचे पाणी: ० ते -१/३ बारपेक्षा कमी दाबाने धरलेले पाणी, जे निचऱ्याद्वारे वाहून जाते.
• आर्द्रता शोषक पाणी (Hygroscopic water): -१५ ते -३१ बारपेक्षा जास्त दाबाने मातीच्या कणांना घट्ट चिकटलेले पाणी, जे वनस्पतींना घेता येत नाही.
• त्यामुळे -१/३ बार ते -१५ बार दरम्यानच्या भागास 'उपलब्ध पाणी' म्हणतात.
• महत्त्वाची टीप: वाफसा (-१/३ बार) आणि कायमचा सुकण बिंदू (-१५ बार) यामधील पाण्यास 'उपलब्ध पाणी' (Available water) म्हणतात.

The correct answer is Option C (Available water).

Key Points:
• Soil Water Classification and Soil Moisture Constants:
• Available Water (उपलब्ध पाणी): The range of soil moisture held between Field Capacity (वाफसा स्थिती / -0.33 bar or -1/3 bar) and the Permanent Wilting Point (PWP / सुकण बिंदू / -15 bars). This is the only moisture fraction that plant root systems can absorb and utilize for transpiration and growth.
• ⬇ Gravitational Water: Drainage water held at tensions < -1/3 bar (0 to -0.33 bar) that percolates rapidly downward under gravity.
• Hygroscopic Water: Tightly held water film on soil colloids at tensions > -15 to -31 bars up to -10,000 bars (biologically unavailable to plants).
• Capillary water includes all water held between -0.33 and -31 bars.
• Key Takeaway: Soil water held between field capacity (-1/3 bar) and permanent wilting point (-15 bar) is Available Water.

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची मृदा, नैसर्गिक वनस्पती व वने' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

💎

🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज

सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा

सर्व पहा➔

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2018 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔
1

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔
2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔
3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔
4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔
6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔