#10📅 MPSC Group C Mains 2018 - Paper 2 (सामान्य ज्ञान व बुद्धिमत्ता)(2018) +1 गुण

'शिक्षक विद्यार्थ्यांना गणित शिकवतात.' या वाक्यातील प्रयोग बदलायचा असेल, तर पुढीलपैकी कोणता पर्याय योग्य ठरेल ?

If the voice (Prayog) of the sentence 'Shikshak vidyarthWestern ganit shikavatat' is to be changed, which of the following options would be correct?
पर्याय (Options):
a
शिक्षक विद्यार्थ्यांना गणित शिकवतील.
Shikshak vidyarthWestern ganit shikavatil.
b
शिक्षक विद्यार्थ्यांना गणित शिकवायचे.
Shikshak vidyarthWestern ganit shikavayache.
c
शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना गणित शिकवावे.
Shikshakanni vidyarthWestern ganit shikavave.
✓ योग्य उत्तर
d
शिक्षक विद्यार्थ्यांना गणित शिकवत होते.
Shikshak vidyarthWestern ganit shikavat hote.
✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय c
📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) (शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना गणित शिकवावे.) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मूळ वाक्य 'शिक्षक विद्यार्थ्यांना गणित शिकवतात' हे सकर्मक कर्तरी प्रयोगाचे आहे, कारण कर्ता 'शिक्षक' प्रथमा विभक्तीत असून क्रियापद त्याच्यानुसार चालते.
• प्रयोगाचे रूपांतर करताना कर्त्याची विभक्ती बदलणे आवश्यक असते. पर्याय (१), (२) आणि (४) मध्ये 'शिक्षक' हा कर्ता प्रथमा विभक्तीतच राहिल्याने केवळ काळ किंवा रूप बदलले असून प्रयोग कर्तरीच राहतो.
• पर्याय (३) 'शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना गणित शिकवावे' मध्ये कर्त्याला तृतीयेचा प्रत्यय ('-नी') लागल्यामुळे येथे प्रयोगाचे रूपांतर घडून येते.
• महत्त्वाची टीप: प्रयोगाचे रूपांतर करताना कर्त्याची विभक्ती बदलणे आवश्यक असते; केवळ काळ बदलल्यास प्रयोग कर्तरीच राहतो.

The correct answer is Option C (Shikshakanni vidyarthWestern ganit shikavave.).

Key Points:
• The original sentence 'शिक्षक विद्यार्थ्यांना गणित शिकवतात' is in Kartari Prayog (active voice), where the verb agrees with the nominative subject 'शिक्षक'.
• To change the voice (प्रयोग रूपांतर), the subject must not remain in the nominative case (प्रथमा विभक्ती). Options (1), (2), and (4) retain 'शिक्षक' in the nominative case, merely changing the tense or aspect (all remaining Kartari Prayog).
• In option (3) 'शिक्षकांनी विद्यार्थ्यांना गणित शिकवावे', the subject is inflected with the instrumental suffix (-नी), shifting the construction out of Kartari Prayog into Vidhyarthi Karmani/Bhave construction.
• Thus, option (3) is the only valid change of voice.
• Key Takeaway: Transforming voice requires altering the case of the subject; simple tense alterations without case change remain Kartari.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स
सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'नामांचे लिंग, वचन, सामान्यरूप व विभक्ती विचार (Gender, Number, Case & Inflection)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

लिंग विचार व वचन विचार: नियम, अपवाद, नित्य नामे व सामासिक शब्दांचे लिंग

मराठीत ३ लिंगे (पुल्लिंग, स्त्रीलिंग, नपुंसकलिंग) आणि २ वचने (एकवचन, अनेकवचन) आहेत. मराठीतील लिंगव्यवस्था ही केवळ काल्पन...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

सामान्यरूप (Inflection): विभक्ती प्रत्यय व शब्दयोगी अव्यये जोडताना होणारे बदल

नामाला किंवा सर्वनामाला विभक्तीचा प्रत्यय किंवा शब्दयोगी अव्यय जोडताना त्याच्या मूळ रूपात जो आवश्यक बदल होतो, त्याला 'सा...

वाचा➔
मोफत नोट्स ⏱️ 5 मि. वाचन

विभक्ती विचार: ८ विभक्त्या, प्रत्यय, ६ मुख्य कारकार्थ व उपकारकार्थ

नामांचा किंवा सर्वनामांचा वाक्यातील क्रियापदाशी किंवा इतर शब्दांशी असणारा संबंध ज्या विकारांनी दाखवला जातो, त्या विकारां...

वाचा➔
१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा