ढाळीचे बांध कोणत्या ठिकाणी घेतले जातात ?
(a) जमीन पाण्याच्या धुपेला कमी ग्रहणशील आहे तेथे
(b) मातीची पारगम्यता कमी आहे तेथे
(c) दलदलीच्या जमिनीत
(d) जास्त उताराच्या जमिनीत
पर्यायी उत्तरे :
ढाळीचे बांध कोणत्या ठिकाणी घेतले जातात ?
(a) जमीन पाण्याच्या धुपेला कमी ग्रहणशील आहे तेथे
(b) मातीची पारगम्यता कमी आहे तेथे
(c) दलदलीच्या जमिनीत
(d) जास्त उताराच्या जमिनीत
पर्यायी उत्तरे :
Graded bunds are laid out in areas where :
(a) land is less susceptible to water erosion
(b) soil is less permeable
(c) area has water logging problem
(d) lands have more slopes
Answer options:
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((b) आणि (c)) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मृदा संधारण: ढाळीचे बांध (Graded Bunds) बांधण्याचे निकष:
• ढाळीचे बांध (Graded Bunds) म्हणजे विशिष्ट उतार (ग्रेड) देऊन बांधलेले बांध, जे जास्तीचे पाणी सुरक्षितपणे जलमार्गाकडे वाहून नेतात.
• हे बांध प्रामुख्याने खालील परिस्थितीमध्ये घातले जातात:
• कमी पारगम्यता असलेल्या (Less permeable) मातीत (b), जिथे पाणी जमिनीत वेगाने झिरपत नाही.
• पाणी साचून दलदलीची / पाणथळ समस्या असलेल्या जमिनीत (c), जेणेकरून पिकांच्या मुळाशी पाणी न साचता अतिरिक्त पाण्याचा सुरक्षित निचरा व्हावा.
• म्हणून पर्याय (3) [(b) आणि (c)] हे योग्य उत्तर आहे.
• महत्त्वाची टीप: कमी पारगम्यता असलेल्या आणि पाणी साचणाऱ्या (दलदलयुक्त) जमिनीत अतिरिक्त पाण्याच्या निचऱ्यासाठी ढाळीचे बांध घालतात.
The correct answer is Option C ((b) and (c)).
Key Points:
• Soil and Water Conservation: Technical Criteria for Graded Bunds (ढाळीचे बांध):
• Graded Bunds are constructed with a specified longitudinal grade (channel slope of 0.1% to 0.3%) towards a grassed waterway.
• They are specifically designed for:
• Areas with high rainfall (>800 mm) or poorly permeable / heavy clay soils (b) where water does not infiltrate quickly.
• Lands prone to waterlogging (पाणथळ/दलदलीची स्थिती - c), ensuring safe drainage of surplus runoff without causing erosion.
• Unlike contour bunds that store water, graded bunds safely convey excess unabsorbed surface water away from waterlogged, poorly permeable soils.
• Correct option is (3) [(b) and (c)].
• Key Takeaway: Graded bunds are recommended in less permeable soils and waterlogging-prone areas to ensure safe runoff disposal.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची मृदा, नैसर्गिक वनस्पती व वने' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
मृदेची सच्छिद्रता (porosity) जर 50% आहे तर छिद्र गुणोत्तर (v...
ठिबक सिंचन प्रणालीमध्ये वाळूच्या गाळणीची गरज खालील घटक सिंचन...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2014 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?