#56📅 MPSC Rajyaseva Prelims 2014 - GS Paper 1(2014) +1 गुण

खालीलपैकी योग्य वाक्यांची निवड करा.
(a) ध्वनिलहरी वायू पदार्थापेक्षा स्थायू पदार्थातून वेगाने जातात.
(b) ध्वनिलहरी निर्वात पोकळीतून सर्वात जलद गतीने जातात.
(c) ध्वनिलहरी अनुलंब लहरी आहेत.
(d) ध्वनिलहरी द्रव पदार्थापेक्षा वायू पदार्थातून कमी वेगाने जातात.
पर्यायी उत्तरे :

Choose correct statements from the following:
(a) Sound waves travel faster in solids than in gases.
(b) Sound waves travel fastest through vacuum
(c) Sound waves are longitudinal waves
(d) Sound waves travel slower in gases than in liquids.
Answer options:

पर्याय (Options):

(a), (c) आणि (d) फक्त

(a), (c) and (d) only

✓ योग्य उत्तर

(a) आणि (b) फक्त

(a) and (b) only

(b) आणि (d) फक्त

(b) and (d) only

✓ अधिकृत उत्तर: पर्याय a

📝सविस्तर स्पष्टीकरण (Detailed Explanation):

योग्य उत्तर पर्याय १ (A) ((a), (c) आणि (d) फक्त) आहे.

महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• विधान (a): बरोबर. ध्वनीचा वेग माध्यमाच्या स्थितीस्थापकतेवर अवलंबून असतो. ध्वनीचा वेग स्थायूमध्ये सर्वाधिक (~५००० मी/से), द्रवात मध्यम (~१५०० मी/से) आणि वावूत सर्वात कमी (~३४३ मी/से) असतो.
• विधान (b): चूक. ध्वनी लहरींना प्रसरणासाठी भौतिक माध्यमाची गरज असते, त्या निर्वात पोकळीतून (Vacuum) प्रवास करू शकत नाहीत.
• विधान (c): बरोबर. ध्वनी लहरी या अनुलंब (Longitudinal) स्वरूपाच्या लहरी असतात, ज्यात संपीड़न आणि विरलन तयार होते.
• विधान (d): बरोबर. वायू पदार्थातील ध्वनीचा वेग द्रव पदार्थांपेक्षा कमी असतो.
• त्यामुळे (a), (c) आणि (d) ही विधाने सत्य आहेत. अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार पर्याय (१) योग्य आहे.

The correct answer is Option A ((a), (c) and (d) only).

Key Points:
• Statement (a): True. Sound speed depends on elasticity and density (v = √(E/ρ)). Speed is highest in solids (~5000 m/s in Steel), lower in liquids (~1500 m/s in Water), and lowest in gases (~343 m/s in Air).
• Statement (b): False. Sound waves require a material medium to propagate and cannot travel through a vacuum at all (v_{vacuum} = 0).
• Statement (c): True. Sound waves in fluids and air propagate as longitudinal waves consisting of compressions and rarefactions.
• Statement (d): True. Speed in gases (~343 m/s) is slower than in liquids (~1500 m/s).
• Statements (a), (c), and (d) are correct, matching Option 1 in the official final key.

📖 या घटकावरील सविस्तर अभ्यास नोट्स भौतिकशास्त्र: ध्वनीशास्त्र, प्रकाशशास्त्र, विद्युतधारा, चुंबकत्व व उष्णता (Sound, Optics, Electricity & Magnetism)

सर्व विषय नोट्स➔

या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भौतिकशास्त्र: ध्वनीशास्त्र, प्रकाशशास्त्र, विद्युतधारा, चुंबकत्व व उष्णता (Sound, Optics, Electricity & Magnetism)' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी

ध्वनीशास्त्र: ध्वनीतरंग, ध्वनीचा विविध माध्यमांतील वेग, श्राव्य मर्यादा (Infrasonic/Ultrasonic) व प्रतिध्वनी या घटकामध्य...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 30 मि. वाचन

प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे

प्रकाशशास्त्र: परावर्तन, अपवर्तन, पूर्ण अंतर्गत परावर्तन, अपस्करण, दृष्टीदोष (Myopia/Hypermetropia) व भिंगे या घटकामध्ये...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 25 मि. वाचन

विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism)

विद्युतधारा, विभवांतर, ओहमचा नियम, रोधांची जोडणी व विद्युत चुंबकत्व (Electricity, Ohm’s Law & Magnetism) या घटकामध्ये ओह...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 20 मि. वाचन

उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity)

उष्णता, तापमान संक्रमण (वहन, अभिसरण, प्रारण) व किरणोत्सारिता (Heat & Radioactivity) या घटकामध्ये उष्णता व तापमान (Heat v...

वाचा➔

मोफत नोट्स ⏱️ 15 मि. वाचन

अणू विज्ञान, किरणोत्सारिता (Alpha, Beta, Gamma), किरणोत्सारी समस्थानिके व अणुऊर्जा (Nuclear Science & Radiation)

किरणोत्सारिता शोध, अल्फा-बीटा-गॅमा तुलना, कोबाल्ट-60 व आयोडीन-131 चे उपयोग, किरणोत्साराची एकके (Bq, Gy, Sv) आणि अणुभट्टी...

वाचा➔

१००% मोफत डाऊनलोडGoogle Play Store

या परीक्षेचे सर्व ५,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!

घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.

📲 ॲपमध्ये उघडा / डाऊनलोड टेस्ट सिरीज➔

←

मागील प्रश्न #55

ऑक्सीजन निसर्गात किती आयसोटोपस् मध्ये आढळतो ?

पुढील प्रश्न #57

वनस्पतींना द्विनामपद्धती कोणत्या वनस्पती शास्त्रज्ञाने सुरू...

→

हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा

WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा

📑 MPSC Rajyaseva Prelims 2014 - GS Paper 1 इतर प्रश्न (More from this Paper)

संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔

2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड

उत्तर पहा ➔ 4

उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 5

योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔ 6

पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :

उत्तर पहा ➔

📚 सामान्य विज्ञान (General Science) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)

सर्व पहा ➔

उत्तर पहा ➔ 2

खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?

उत्तर पहा ➔ 3

योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड