(a) वालुकामय मातीमध्ये चिकण माती पेक्षा जास्त रिकाम्या जागा असतात.
(b) चिकणमाती वालुकामय मातीपेक्षा जास्त पाणी सामावून घेऊ शकते.
वरील विधानांबाबत खालीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे ?
(a) वालुकामय मातीमध्ये चिकण माती पेक्षा जास्त रिकाम्या जागा असतात.
(b) चिकणमाती वालुकामय मातीपेक्षा जास्त पाणी सामावून घेऊ शकते.
वरील विधानांबाबत खालीलपैकी कोणता पर्याय बरोबर आहे ?
(a) Sandy soils have more porosity than clayey soils.
(b) Clayey soils hold more water than sandy soils.
Which option is correct regarding above two statements?
योग्य उत्तर पर्याय ३ (C) ((a) चूक पण (b) बरोबर आहे) आहे.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
• मृदा भौतिकशास्त्र: सच्छिद्रता आणि जलधारण क्षमता:
• एकूण सच्छिद्रता (विधान a): वालुकामय मातीत पोकळीचा आकार मोठा (Macropores) असला, तरी चिकणमातीत सूक्ष्म पोकळ्यांची (Micropores) संख्या प्रचंड असते. त्यामुळे चिकणमातीची एकूण सच्छिद्रता (५०-६०%) ही वाळूमय मातीपेक्षा (३५-४५%) जास्त असते. (विधान a चूक आहे)
• जलधारण क्षमता (विधान b): चिकणमातीचे कण अत्यंत बारीक असल्याने त्यांचे पृष्ठफळ मोठे असते, त्यामुळे चिकणमाती वालुकामय मातीपेक्षा खूप जास्त पाणी सामावून धरून ठेवू शकते. (विधान b बरोबर आहे)
• त्यामुळे (a) चूक पण (b) बरोबर आहे.
• महत्त्वाची टीप: चिकणमातीची एकूण सच्छिद्रता व जलधारण क्षमता वालुकामय मातीपेक्षा जास्त असते.
The correct answer is Option C ((a) is false but (b) is true).
Key Points:
• Soil Physics: Porosity and Water Retention Capacity:
• Total Porosity (Statement a): Clayey soils possess very small micropores, but their total number is massive; hence, clay soils have a higher total pore volume/porosity (~50–60%) than sandy soils (~35–45%) which have large macropores. (Statement a is FALSE)
• Water Holding Capacity (Statement b): Because of their immense specific surface area and high microporosity, clay particles retain far more hygroscopic and capillary water than coarse-textured sandy soils, which drain rapidly. (Statement b is TRUE)
• Therefore, statement (a) is false but (b) is true.
• Key Takeaway: Clayey soils have higher total porosity and higher water retention capacity than sandy soils.
या परीक्षेचे सर्व ५०,०००+ प्रश्न व मागील पेपर्स ॲपमध्ये मोफत सोडवा!
घटकनिहाय सराव टेस्ट्स, ऑल-महाराष्ट्र रँक आणि संपूर्ण स्पष्टीकरणासह सराव.
या प्रश्नाचा समावेश असलेल्या 'भारताची मृदा, नैसर्गिक वनस्पती व वने' या घटकावरील संपूर्ण सिद्धांत, महत्त्वाचे नियम व ट्रिक्स वाचा:
🎯 या परीक्षेची संपूर्ण टेस्ट सिरीज
सर्व सराव पेपर्स, मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका व सविस्तर विश्लेषणासह सोडवा
जोड्या लावा. खनिजे (a) मँगनीज (b) लोहखनिज (c) चुनखडी (d) बॉक...
खालीलपैकी कोणत्या करारांमुळे ब्रिटीशांनी पेशव्यांची सत्ता खि...
हा प्रश्न मित्रांसोबत शेअर करा
WhatsApp किंवा Telegram वर चर्चा करा किंवा लिंक कॉपी करा
📑 MPSC Rajyaseva Mains P1 2013 Official Question Paper इतर प्रश्न (More from this Paper)
संपूर्ण टेस्ट सिरीज जॉईन करा ➔2004 मध्ये हिंदिमहासागरात आलेल्या प्रलयंकारी सुनामी लाटांमुळे खालीलपैकी कोणत्या प्रदेशात फार मोठया प्रमाणात जीवित व वित्तहानी झाली ?
खालीलपैकी कोण राष्ट्रीय आपत्ती प्राधिकरणाचे प्रमुख आहेत ?
योग्य जोडया लावा :
यादी I
a. मुंबई - आग (मंत्रालय)
b. पुणे - बॉम्बस्फोट
c. गुजरात - महापूर
d. किल्लारी - भूकंप
यादी II
I. ऑगस्ट, 2005
II. सप्टेंबर, 1993
III. जून, 2012
IV. फेब्रुवारी, 2011
योग्य पर्याय निवडा : अ ब क ड
उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या खालील नमूद वैशिष्टयांमधून योग्य पर्याय निवडा :
अ. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी उबदार हवा असते.
ब. उष्ण कटिबंधीय आवर्ताच्या केंद्रस्थानी ढग नसतात.
क. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात दाबाचा उतार सौम्य असतो.
ड. उष्ण कटिबंधीय आवर्तात सरासरी 50 ते 100 सेमी पाऊस पडतो.
योग्य पर्याय निवडा :
योग्य जोडया लावा :
यादी I (भूकंपठिकाण)
a. लातूर, उस्मानाबाद
b. चांबोली
c. भूज
d. उत्तरकाशी
यादी II (तारीख व वर्ष)
I. 26 जानेवारी 2001
II. 20 ऑक्टोबर 1991
III. 30 सप्टेंबर 1993
IV. 29 मार्च 1999
अ ब क ड
योग्य पर्याय निवडा :
पुढीलपैकी जैवतंत्रज्ञानाच्या वापराचे/ची उदाहरण/उदाहरणे कोणती/ते ?
अ. दुधाचे दही बनणे
ब. बेकर यीस्ट घालून भात आंबवणे
क. विषाणूच्या जनुकाचे जीवाणूत रोपण करणे
ड. रोगाचा इलाज करण्यासाठी माणसात निरोगी जनुकाचे रोपण
योग्य पर्याय निवडा :
📚 महाराष्ट्राचा व भारताचा भूगोल (Geography) इतर मागील वर्षांचे प्रश्न (Related PYQs)
सर्व पहा ➔Choose the correct question tag to fill in the blank.
I am the happiest man in my town, ________?
A hardware or software device that is able to modify data according to instructions is called a ________.
Choose the correct word from the following:
After the word, four meanings are given. Choose the correct alternative from the following:
Directory
Choose the correct meaning from the following:
'to dictate letters' mean
The underlined idiom in the following sentence means
People these days want to be rich overnight; naturally they try to earn money by hook or crook.
Which one of the following is closest to the opposite in meaning of the word, 'definite'?